Бугарија произведува 10% од генеричките лекови во ЕУ

Бугарија произведува 10% од генеричките лекови во Европската Унија, а нивната употреба ѝ заштедува на бугарската Национална каса за здравствено осигурување (НЗОК) над 200 милиони лева годишно, според податоците презентирани на форум во Софија. Вкупните заштеди во периодот 2020–2025 година надминуваат една милијарда лева, јавува БНР.

Генеричките лекови сочинуваат 75% од бугарскиот пазар на лекови според бројот на пакувања, но за нив се трошат помалку од 10% од средствата на НЗОК наменети за медикаменти. Според презентираните податоци, осум од секои десет препишани лекови се генерички.

Форумот се одржа под покровителство на Комисијата за здравство при 52. Народно собрание на Бугарија, со учество на претставници на институциите, фармацевтската индустрија и медицинската заедница.

Претседателот на парламентарната Комисија за здравство, проф. д-р Костадин Ангелов, го истакна стратешкото значење на секторот и побара предвидлива законодавна рамка што ќе го поддржува производството и ќе го гарантира пристапот на пациентите до лекување.

„Дури и најбогатите економии во светот се потпираат на генеричките лекови, бидејќи токму преку нив го постигнуваме основниот принцип во медицината – цена, медицински ефект“, рече Ангелов.

Генералниот директор на европската организација „Medicines for Europe“, Адријан ван ден Ховен, предупреди дека производителите се соочуваат со растечки трошоци за енергија, суровини, транспорт и исполнување на регулаторните барања, додека цените на генеричките лекови се намалуваат.

Според податоците претставени на форумот, во периодот 2015–2024 година општиот индекс на потрошувачките цени во Европа пораснал за 30%, а цените на генеричките лекови на десетте водечки добавувачи се намалиле за 8%.

„Одржливиот пристап до лекови не може да се гарантира само преку политика на најниска цена. На Европа ѝ се потребни предвидлива регулаторна рамка, конкурентно производство и услови што ќе им овозможат на повеќе производители да останат на пазарот“, истакна Ван ден Ховен.

Тој посочи дека јавните набавки и моделите за формирање цени треба да ги земаат предвид и сигурноста на испораките, производствените трошоци и зачувувањето на конкуренцијата.

На форумот беше нагласен и потенцијалот на биосличните лекови за проширување на пристапот до терапија. Според „Medicines for Europe“, од 2006 година тие им заштедиле 56 милијарди евра на европските здравствени системи. До 2032 година се очекува 110 биолошки лекови да ја изгубат пазарната ексклузивност во Европа, отворајќи можности за нови биослични терапии.

Проф. Георги Момеков, декан на Фармацевтскиот факултет при Медицинскиот универзитет во Софија, нагласи дека докажаната ефикасност на лекот нема доволна вредност доколку пациентот нема реален пристап до него.

Како европска иницијатива за подобрување на снабдувањето беше посочен Законодавниот акт за критично важните лекови. Предвидените мерки се насочени кон зајакнување на производството и сигурноста на испораките, вклучително и преку национални планови за отпорност и соодветни критериуми во јавните набавки.

Проф. Григор Димитров, главен директор за осигурителни односи во Бугарската стопанска комора, посочи дека расходите на НЗОК за лекови се зголемиле 3,7 пати во периодот 2016–2025 година – од 616 милиони на речиси 2,3 милијарди лева.

Според него, повеќе средства не значат автоматски и подобри резултати за пациентите. Тој предложи постепено воведување програмско буџетирање, со кое финансирањето би се поврзало со квалитетот, ефикасноста и мерливите здравствени резултати.

Меѓу приоритетите изнесени на форумот беа преиспитување на правилата за формирање и споредување на цените, намалување на дополнителните финансиски оптоварувања за производителите на генерички и биослични лекови и задржување на нивниот сегашен статус во буџетот на НЗОК во 2027 година.