Еден од симболите на Враца – туристичкиот дом „Хижата“, одбележува 100 години постоење

Еден од симболите на Враца – туристичкиот дом „Хижата“, денеска одбележува 100 години. Јубилејот беше прославен со свеченост организирана од сегашниот закупец на објектот, со содејство на Младинскиот дом. Општина Враца отвори и посебна изложба со архивски фотографии обезбедени од Регионалниот историски музеј, Државниот архив и семејната архива на општествениот деец Огњан Пиштиков, јавува БТА.

Заслугата за изградбата на домот ја има туристичкото друштво во градот, раскажа на свеченоста Маја Антова, експерт во Регионалниот историски музеј во Враца. Градоначалникот го истакна придонесот на родољубивите жители на Враца, кои со сопствен труд и донации успеале да го изградат објектот, и повика да се зачува изграденото.

Според материјалите објавени во дигиталната архива „Карта на времето“ на Регионалната библиотека „Христо Ботев“ во Враца, во 1903 година еден од членовите на туристичкото друштво, Методи Маждраков, првпат им предложил на своите истомисленици да размислат за изградба на „туристички објект“ за сместување на гостите на Враца. Уште следната, 1904 година, членовите на друштвото основале фонд за изградба. Средствата се собирале долго, а камен-темелникот бил поставен дури на Илинден во 1925 година, во чест на 25-годишнината од основањето на врачанското туристичко друштво.

Според донаторот Огњан Пиштиков, сплет на околности помогнал да се обезбедат средствата, по големиот пожар во Враца во 1923 година. Тогаш жителите почнале да собираат пари за помош на своите сограѓани настрадани во пожарот.

„Тогашната влада, под влијание на министерот за трговија и индустрија Цветко Бобошевски, кој бил од Враца, решила да ги обесштети родољубивите жители, кои поради криењето муниција во своите куќи станале жртви на пожарот“, раскажа Пиштиков. Така, средствата собрани од граѓаните останале на располагање на Општинскиот совет, кој донел одлука да се изгради туристички дом.

Проектот за објектот го изработил архитектот Петар Дограмаџиев, кој исто така работел без надомест. Додека изградбата била во полн ек, тој објавил и статија во весникот „Читалиштно дело“.

„Еден сон, долго негуван во душите и срцата на врачанските туристи, веќе е на пат да се оствари“, напишал архитектот Дограмаџиев.

Според директорот на Регионалниот историски музеј во Враца, Георги Ганецовски, објектот е единствен по својата замисла и претставува своевидна карта на архитектурата на тогашна Европа.

„Архитектот Дограмаџиев е гениј. Во својот проект предвидел две линии – едната е вертикална и хронолошки ја претставува архитектурата карактеристична за регионот. Најдолниот дел е основа на замок, тврдински ѕид со пушкарници, кои денес ги нема. Тука се упатува на средновековниот град, утврдувањето што му го дало името на денешниот град. Над утврдувањето е поставена архитектурата современа за почетокот на XX век, која хоризонтално опфаќа три елементи од главниот дел на туристичкиот дом“, раскажа Ганецовски.

Објектот бил отворен на 8 ноември 1926 година со голема свеченост и низ годините се претворил во симбол на единство и обединување.