(Фото) Статија на Иван Михајлов посветена на Георги Димитров и Никола Вапцаров објавена на 18 мај 1978 г, во весник „Македонска Трибуна“

„ГРЕШКАТА НА ЕДЕН БУГАРСКИ „ПРОЛЕТЕРСКИ“ ПОЕТ

Пишува: Пирински (18 мај 1978 г. в. Македонска Трибуна)

Списанието „Литературен фронт“ од Софија објави текст за младиот поет Никола Вапцаров. Ова го дознаваме од друго бугарско списание /неговиот број за месец март 1978 година / – кое, како што слушнавме – го немало во самата Бугарија, туку редовно се испраќало на различни адреси до Бугарите кои живеат во странство.

Во поднасловот на статијата „Литературен фронт“ Вапцаров го нарекува „поет на бугарскиот народ и на човештвото“. Ако се грижиме за вистината, поети и писатели на нивниот народ и на човештвото се – на пример – Англичаните Шекспир, Бајрон, Русите Толстој, Пушкин, Достоевски, Германците Гете, Шилер. За краткост се ограничуваме само на овие имиња, од тие три народи, бидејќи во спротивно ќе требаше да пополниме цела страница со имиња.

Што се однесува до Н. Вапцаров, тој попрво дури и исклучиво може да се нарече марксистички поет. Христо Смирненски, кој исто така се смета за марксист, многу повеќе се занимава со бугарските национални прашања отколку него. Што се однесува до неговата семејна ситуација, Вапцаров воопшто не потекнува од пролетерско семејство; но тоа не е најважното во овој случај, туку се води сметка за неговата креативност.

Да се ​​вратиме на статијата „Книжевен фронт“. На него се посветени околу сто и седумдесет реда /како што пренесува другото списание, странското/, за да докаже дека Н.Вапцаров е Бугарин, а не син на некоја друга националност, како што се тврди во Скопје.
Ништо не е повистинито од фактот дека тој е навистина Бугарин, како и неговите родители и целото негово семејство. Пишувал само на бугарски литературен јазик. Но и да пишувал на дијалектот на родниот крај /Разлошкиот/ пак би бил Бугарин, бидејќи сите во таа околија се Бугари.

Но, нема причина од „Литературен фронт“ да бидат многу изненадени од фактот што скопските пишувачи го прогласуваат Вапцаров како дел од некаква „македонска нација“. Тој самиот направи грешка, се лизна со неколку зборови, кои сега ги користат белградските слуги во Скопје за своите антибугарски и денационализаторски цели, толку многу удобни за белградската политика, која од самиот свој почеток е антибугарска.

На Вапцаров му се испушти во една негова песна да каже дека неговата татковина е друга. Можеби сакаше да каже дека Софија не му е татковина, туку Банско, поточно маалото на отец Паисиј.

Мораме експлицитно да истакнеме дека можностите за такви двосмислици во делата на бугарските марксисти не се ништо изненадувачко, бидејќи во таа средина најчесто стремежот беше да се зборува повеќе за човештвото, а не за бугарштината. Дури понекогаш се добива впечаток – како што некогаш било напишано во „Македонска трибуна“ – дека некои бугарски марксисти како да имале стремеж да се покажат како одлични интернационалисти токму преку некакво запоставување, оградувајќи се од својата бугарштина. Можеби овие поединечни бугарски марксисти ќе се излечат од оваа тенденција кога ќе видат колку руските и кинеските марксисти се всушност националисти.

Факт е дека Георги Димитров, кој подоцна изјави дека бил свесен за својата грешка, направил многу поголем лапсус, дури и фатален до одреден степен. Тој е најголемиот виновник за поддршката што ја дава Бугарската комунистичка партија во рекламирањето на некаква си „македонска националност“. Оваа глупост ја видовме отпечатена – и со црни големи букви – во голема брошура на грст бугарски комунисти во Америка – уште во 1935 година – брошура како одговор на поздравот од Георги Димитров до истите овие комунисти. И во неговиот поздрав и во брошурата се спомнува само македонскиот народ, но никаде за Бугарите. Напротив – брошурата на многу места ја отфрла бугарската националност во Македонија; За македонската култура се зборува уште од времето на старите бугарски царства; македонски цар се нарекува херојот Самуил, за кого странските автори /како Французинот Шлумберже и многу други/, вклучително и византиските, детално пишуваат како за бугарски цар; се вршат напади врз македонското ослободително движење кое се спротивставува на овие речиси неписмени за бугарската историја и смешни бугарски интернационалисти.

Многупати досега скопските фактори, потпрени на Белград, ќе ги пикаат пред нос Георги Димитров и Вапцаров за нивните непромислени потези. Човек може да се запраша за Димитров – како можел да направи грешка, каква со векови не се памети меѓу бугарштината. Тој се покаја; и партијата /БКП/ преку памфлетот на Академијата на науките го осуди без да му го спомене името. Но, штетата си остана штета. Можеби со текот на времето оние што го убиле царот Калојан се покајале. Можеби се покајале и убијците на Петар Делјан. Но, овие злосторства ги дадоа своите ужасни резултати. Вака ќе останат запишани потезите на Георги Димитров. Тешко е неговата партија да докаже дека на бугарската национална почва придонел со некое добро што е поголемо од ова негово неспорно зло.

Марксистот, но не и националниот бугарски/ поет Никола Вапцаров направи неспорно помала грешка од онаа на Георги Димитров. Но и непријателите на бугарштината го користат демагошки. Инаку – обични глупости се напорите на скопските пропагандисти да го прикажат Вапцаров како син на друга националност. Тој е сто посто Бугарин. Скопските помагачи на белградската политика имаат илузии дека со фалсификати и демагогија ќе можат да избришат тринаесет вековна бугарска историја во Македонија. Нема да биде многу далеку денот кога овие будали ќе ја признаат својата заблуда, како што Г.Димитров ја призна својата грешка.