Големиот бугарски актер Георги Русев потомок на бежанци од Македонија дебитирал во киното на 37 години

Георги Русев е роден на 7 мај 1928 година во семејство на свештеник, бежанец од Македонија. Како дете продавал весници на станицата и за него таа била целиот свет, уште повеќе што низ неа минува и митскиот „Ориент Експрес“.

Во 1948 година, над 2.000 лица конкурираат за првата генерација на Државната виша театарска школа. Георги Русев бил примен од проф. Стефан Сарчаџиев со поемата „Писмо до другарката“ од Венко Марковски.

Во тие години почнува снимањето на првите филмови во социјалистичката ера. Сите студенти одат да учествуваат во масовни продукции, заработуваат по некој лев и се дружат со режисерите.

Русев не отишол ниту еднаш. „Не настапувам во масовни сцени, толкувам само улоги!“, велел тој на шега, а всушност го запираат неговите изградени театарски принципи. Но, таа принципиелност му донела лоша шега – поради конфликт со режисерот Филип Филипов, Русев бил избришан од списокот на распределените за Народниот театар и испратен во Пловдив.

Со Филипов го поставуваат дипломскиот спектакл на генерацијата – пиесата „Волци и овци“ од Островски. Претставата на Георги за интерпретацијата на неговата улога не совпаѓала со гледиштата на неговиот учител и студентот одбил да репетира. Оценката за државниот испит му била впишана во дипломата по учеството во унгарската пиеса „Изпитание“ во Народниот театар.

Георги Русев во Пловдив поминал 9 сезони и од 1962 година е во Младинскиот театар. Во 1966 година таму избувнал скандал околу продукцијата на Вили Цанков на „Ромео и Јулија“. Власта интервенирала со сите сили, Цанков бил разрешен, а неговите поддржувачи Георги Русев, Петар Слабаков, Коста Цонев, Досјо Досев, Јордан Спасов и Стојан Гудев се отстранети од театарот и испратени во Перник.

И токму во тоа време филмската уметност го откри Георги Русев, иако тој веќе имал 37 години. Всушност, главната причина што Русев не глумел во филмови по завршувањето на ВИТИЗ е тоа што не му се допаѓала тогашната кинематографија – ја сметал за премногу емотивна, наметлива, претенциозна и со театарска игра на повеќето актери.

„Јас не сум за таква кинематографија

Мораше да дојде друг тип на автор, а тој се појави во лицето на Георги Мишев. Ако имам некое значење во бугарската кинематографија, тоа е пред сѐ поради феноменот „Мишев“. За мене Георги е создавачот на бугарскиот неореализам. Ако не се појавеше, веројатно ќе глумев во филмови уште подоцна“, признава Георги Русев.

Всушност, Вало Радев го откри во филмската уметност во „Најдолгата ноќ“, кој излезе во февруари 1967 година. Георги Русев глумеше селски стражар. Вало Радев имал високо мислење за изведбата на Георги Русев и го поканил во неговиот следен филм „Црните ангели“ (1970).

Сепак, вистинскиот подем на актерот во филмската уметност започна по неговиот 10-ти филм – „Пребројување на дивите зајци“, по сценарио на Георги Мишев, каде што ја толкува улогата на ветеринарниот лекар.

Од сите негови творби, Гочето не учествувал само во „Момчето си оди“, тој бидејќи бил зафатен во друга продукција. Потоа создава иконски херои: Дочо Булгуров во „Селанецот со велосипедот“, селанецот во „Вилна зона“, учителот Ветев во „Не оди си“, сопственикот на изложбениот салон во „Самодивско оро“, вујкото Бојчев во „Матријархат“, адвокатот Балтиев во „Дамите канат“…

А кога Људмил Кирков почна да го снима „Селанецот со велосипедот“, Георги Мишев го препорачал Георги Русев за улогата на Дочо Булгуров, бидејќи според неговите зборови, „овој актер не глуми, туку живее на екранот…“.

Од Дочо Булгуров ја имаме и познатата реплика:

Кучиња и мачки може, а прасиња не може!

Долго време по проекцијата на „Селанецот со велосипедот“, кога актерот се качил во трамвај, еден од патниците гласно ја повторувал таа реплика.

Другите режисери брзо забележаа и Георги Русев стана еден од најсниманите бугарски актери. Во 70-те и 80-те години, има години во кои Гочето учествува во 4-5 филмови.

Така се појавуваат и неговите улоги во ремек-дела како „Оркестар без име“, „Покрив“, „Илузија“, „Вчера“, „Зона Б-2“, „Адио, Рио!“, сериите „Дунав мост“, „После крајот на светот“…

И, се разбира, „Опасен шарм“ со незаборавниот дијалог меѓу исплашениот Седларов (Георги Русев) и лажниот капетан на милицијата (Тодор Колев), кога ја разгледуваа кич-продукцијата на социјалистичкиот приватен производител.

Во многу од филмовите со учеството на Георги Русев останаа култни реплики кои се повторуваат до ден-денес. Како директорот на училиштето во „Вчера“ кој си ги покажуваше забите пред целиот ученички строј и велеше: „Немам ниту еден кариес!“ И учителот Барамов (Никола Рударов) смируваше со зборовите: „Ќе ја најдеме клупата бе Барамов – да не е овца па да избега!

Во „Дамите канат“ неговиот лик Балтиев ја искара својата сопруга Тања (Маријана Димитрова):

„Кога зборуваш со мене, ќе молчиш!”.

Во времето кога Иван Андонов го снимаше овој филм во Асеновград, Георги Русев „отскокнува“ само еден ден до морето, каде што Људмил Кирков го снима „Оркестар без време“. И за само неколку часа ја прават епизодата во која Гочето како чичко Петар го кара Гошето (Георги Мамалев) бидејќи многу силно репетира на барабаните:

– Абе Гоше, ќе оглувиме од тоа твое тропање, бе! Здравјето ми го зеде! Ти мани ме мене, ама кокошките престанаа да несат, при 20 кокошки – купувам јајца од пазар! И во војна сум бил, но вакво чудо не сум видел. Бомбардираат, бомбардираат, па запираат. какво е тоа чудо, каква е таа уметност…

– Ама тоа е музика бе, чичо! Само што ти не можеш да ја осетиш, да ја почувствуваш…

– Каква музика, бе?

Да ти се мочам на музиката!

– Аа, не е така! Тука веќе ќе се караме! На мене, музиката немаш право да ја навредуваш! Секој што не разбира, и брза да моча…“.

Гледачите мислеа дека е комичар. А тој велеше дека е актер кој може да толкува и комични улоги. „Јас не сум мек актер, можам само да се преправам дека сум таков. Всушност јас сум исклучително остар актер, одам до крајност, особено кога треба да се направи конфликт. После таа крајност, останува само да се грабне оружјето…“, ја објаснуваше својата природа Георги Русев.

Од 1977 до 1990 година тој е незаменлив директор на Пернишкиот театар „Бојан Дановски“. Тоа се златните години на трупата, го победил дури и Народниот театар на националните ревии. Тој се осмелил прв да ја постави „Човекојадката“, но за да ја исполни молбата на авторот Иван Радоев, ја одложува премиерата за еден ден, за да биде прикажана првин во театарот „Софија“.

Русев сам се повлекол од директорската функција кога видел дека театрите веќе не можат да одржуваат толку огромни состави и тој морал да го намали бројот и да ги отпушти колегите.

Во Софија станува еден од основачите на Малиот градски театар „Зад каналот“. Настапувал и во Народниот театар, како и во Театар 199. Никој никогаш не побарал од него да се пензионира.

Сам слезе и од сцената во 2006-та година на 78-годишна возраст. Иако претставата „На ништо не се сеќавам“, во која тој соработуваше со Татјана Лолова, продолжи да ужива во успехот со публиката во Театар 199.

Георги Русев е познат највеќе по своите филмови, но има одлични настапи и на театарската сцена, каде има повеќе од 170 улоги. Наградуван е за улогите во „Обид за летање“, „Рејс“, „Суматоха“, „Последната ноќ на Сократ“, „Целата вистина за Св. Георги“, „Езоп“, „На дното“ и др.

Промената во ноември 1989 година го затекнала Георги Русев во Алжир, каде што глуми во филмот на Анри Кулев и Борис Христов „Таткото на јајцето“.

Кога дознаваат дека Живков паднал од власт, а опозицијата веќе прави митинзи, Гочето му вели на Константин Коцев, кој ја игра улогата на гипсовите Атланти: „Пацоо, во Бугарија луѓето грабаат функции, а ти тука се правиш наудрен!”

Георги Русев никогаш не се согласил да снима реклами. Иако му нуделе хонорари на кои било тешко да се одолее. Тој не сакал да го меша комерцијализмот со високата уметност што ја исповеда цел живот.

Господ решил да го земе актерот кај себе во 2011 година на 1 април, Денот на хуморот и шегите. 38 дена му недостасуваа за да наполни 83 години.

„Ги сакам моите ќерки, ги сакам внуките и правнуката, но најмногу те сакам тебе! Сакајте се и по мене…“.

Тоа се последните зборови кои Георги Русев ѝ ги шепнал на сопругата неколку минути по 8 часот. Во 15:30 часот неговата душа веќе патувала кон небото.