Илхан Ќучук: Без реформи, РСМ ризикува да биде одвоена од Албанија на патот кон ЕУ

Без да ги спроведе потребните реформи, Република Северна Македонија нема да може реално да ги започне преговорите за влез во Европската Унија.

Вклучувањето на Бугарите и другите делови од народи во Уставот е дел од францускиот предлог, кој е европски предлог. Тоа се условите и двете страни ги прифатија, никој не поставува дополнителни услови.

Ова во интервју за БГНЕС го изјави Илхан Ќучук, претседател на политичката партија „Алијанса на либералите и демократите за Европа“ (АЛДЕ) и пратеник во Европскиот парламент од групата „Обнови ја Европа“.

Во македонското општество треба да започне тешката дебата за уставните измени за да се започне фактичкото отворање на сите поглавја, т.е. Република Северна Македонија (РСМ) е на пат кон Европската унија (ЕУ), врз основа на реформската агенда.

„Најважниот предуслов е јавен консензус, но не помалку важен е и политичкиот договор. Како известувач на Европскиот парламент (ЕП), им го дадов потребното политичко време на властите во Скопје, а тука мислам и на опозицијата, да го најдат овој консензус за да одат на патот кон ЕУ. „Без промена на уставот, РСМ не може навистина да почне да преговара со ЕУ“, категоричен е Ќучук.

Тој предупреди дека доколку РСМ не ги направи овие промени во блиска иднина, ќе се одвои од Албанија, која ќе продолжи и ќе им се придружи на оние земји кои ќе имаат јасен патоказ, додека РСМ ќе остане во групата со Србија, Косово. , Босна и Херцеговина – земји кои имаат сериозни билатерални прашања и кои треба да ги решат прашањата кои произлегуваат од војните во блиското минато.

„Од друга страна, тука е и геополитичкиот предизвик, заедно со тоа, можноста Украина всушност да почне да преговара со ЕУ, таа е земја која доби статус на кандидат за членка. т.е. изборот е многу јасен – дали РСМ сака да продолжи по својот пат, со реформирање на јавно-социјалните односи или ќе се приклучи на друга група која нема јасен патоказ во ЕУ“, изјави Ќучук и нагласи дека прашањето е насочено целосно кон македонската политичка елита.

Тој истакна дека низ годините секогаш повикувал на едно: „Може да има тешки дебати за буџетот, социјалната политика, може да се расправате за прашањата од дневниот ред во македонското Народно собрание, но кога станува збор за стратешките цели- влезот во ЕУ, тука сите мора да бидете обединети, односно да има обединување“.

Но, ваквото обединување не е видливо, напротив – се игра со стравовите на македонското општество. „Не, никој не поставува дополнителни услови. Ова се условите, а двете страни се договорија – Бугарија и РСМ ги изгласаа овие услови во бугарското, односно македонското народно собрание. Отсега овие договори мора да се исполнат“, дециден беше европратеникот и додаде дека доколку не се направат потребните уставни измени, нема причина да се гласа за извештајот на РСМ во ЕП, бидејќи уставните измени се суштински предуслов за започнување на преговарачкиот процес.

Ќучук објасни дека преговарачкиот процес ги зема предвид напредокот и уназадувањето, но доколку не се земат предвид предусловите за негово започнување, всушност не зборуваме за вистински преговарачки процес, кој вклучува отворање и затворање на преговорите дури и според новата методологија на кластерот.

„Токму затоа споредбата со Република Турција е апсолутно неоснована. Турција преговара, заедно со тоа известува за напредок за некои работи, од друга страна има и уназадување, но е во ситуација на преговарачка страна, РСМ се уште не го започнала овој процес, во скрининг ситуација е”, додава европратеникот.

За членството на Бугарија во Шенген, Илхан Ќучук истакна дека има две земји кои треба да се убедат – едната е Холандија, другата Австрија.

„Австрија има вистински проблем со начинот на кој функционира шенгенскиот систем – ова е долга дебата што ќе треба да се одржи во европските институции. Холандија има конкретни очекувања и ми се чини дека политичкиот амбиент кој несомнено дава причини за поголем оптимизам е добар прв задолжителен чекор, но не и последен“, рече Ќучук. Тој смета дека е потребна конкретна работа на ниво на политички партии за да биде приоритет темата Шенген во следните неколку месеци, имајќи предвид дека Холандија во моментов е со преодна влада.

Според него, втората основа на бугарскиот успех би можела да биде да ги изнесеме на преден план луѓето кои се успешни во холандското општество, луѓето од културата, уметноста, луѓето кои се занимаваат со образование, придонеле, имаат голема додадена вредност во холандското општество.

„Има такви бугарски државјани. Познавам доста од нив. Тие можат да бидат портпароли на Бугарија“, рече европратеникот и додаде: „Да, имаме наши неуспеси во текот на сите овие години од членството во ЕУ. Да, не направивме сè на можеби најкоректно кога зборуваме за владеење на правото. Но, има и напредок, известува ЕК. Има желба за тешки уставни измени кои навлегуваат длабоко во правосудниот систем. Тие даваат одговор на стравовите на холандското општество“.

Како трет столб, ја посочи активната комуникација со општеството во Холандија, мора да се убедат и зошто е важно Бугарија да не остане надвор од Шенген.

„Не можеме да ги стигматизираме бугарските и романските граѓани. Тие не се во помала мера европски граѓани“, нагласи претседателот на АЛДЕ.

Фокусирајќи се на предизвиците што Русија им ги поставува на Бугарија и на Западот во Црното Море, Илхан Ќучук повика Бугарија да зборува во еден глас, што е апсолутно задолжително во меѓународните односи. „Имаме агресор и жртва. Бугарија не може да биде на страната на агресорот и затоа ни требаат институции кои стојат цврсто и зборуваат со еден глас во меѓународните односи“.

Според него, Бугарија треба многу поактивно да погледне кон Црноморската стратегија.

„Бугарската надворешна политика може да игра клучна улога на две места – едното е на Западен Балкан, а другото е Црното Море. Западен Балкан мора да биде дел од ЕУ и НАТО за да биде дел од простор кој гарантира слобода, но пред тоа мир и просперитет. Црното Море е исклучително важен геополитички дел од светот, особено по она што се случува во Украина. Треба да го направиме област каде што НАТО и ЕУ имаат силен збор. Ние не можеме и не треба да бидеме независни играчи на територијата на Црното Море, но заедно со нашите партнери можеме да бидеме значаен политички фактор во географска област во која имаме и свои традиционални интереси. Оттука натаму, треба да размислиме како Црното Море да го направиме регион во кој енергијата и туризмот имаат огромно значење и додадена вредност за бугарската економија“, рече претседателот на АЛДЕ, Илхан Ќучук.