Измаилскиот лицеј го чува споменот за Христо Ботев како учител

Измаилскиот лицеј е едно од најстарите образовни средишта во Јужна Бесарабија, јавува БГНЕС.

Зградата во која денес е сместен лицејот има долга историја, поврзана со развојот на бугарската просвета во регионот. Во XIX век таа била дом на Бугарското централно училиште во Измаил – едно од најавторитетните образовни установи за бесарабските Бугари. Во него образование стекнувале деца од бугарските колонии во Бесарабија, кои подоцна станале учители, општественици и духовни водачи на своите заедници.

Токму тука, на 20 август 1869 година, Христо Ботев ја започнал својата учителска дејност. По препорака на својот пријател и соборец Иван Касабов, тој бил назначен за преподавател по бугарски јазик и литература. До пролетта 1871 година Ботев ги обучувал учениците не само на писменост и книжовен јазик, туку и ги воспитувал во дух на национална самосвест, слобода и љубов кон татковината. Овој период има особено значење за неговото духовно созревање и за неговото формирање како публицист и иден револуционер.

Во тоа време Измаил бил еден од најважните културни центри на бугарската емиграција во Бесарабија. По Кримската војна градот се претворил во средиште на просветна и општествена дејност, а бугарското училиште одиграло клучна улога во зачувувањето на јазикот, културата и националниот идентитет на бесарабските Бугари.

По промените во XX век учебното заведение постепено се преобразувало според образовниот систем на времето. Денес во историската зграда се наоѓа Измаилскиот лицеј, кој образува ученици од различни националности – Украинци, Бугари, Гагаузи, Молдавци и претставници на други етнички заедници. Лицејот ги продолжува традициите на квалитетното образование и останува важен културен и просветен центар на градот Измаил.

Во знак на благодарност кон делото на Христо Ботев, на фасадата на зградата е поставена спомен-плоча. Таа потсетува дека големиот бугарски поет, револуционер и просветител предавал токму тука во периодот 1869–1871 година и оставил неизбришлива трага во историјата на училиштето и на бугарската заедница во Бесарабија.

Денес овој спомен-знак не е само историско сведоштво. Тој ја симболизира живата врска меѓу Бугарија и бесарабските Бугари и потсетува дека просветата отсекогаш била основа на националното зачувување. Не случајно зборовите на Ботев, испишани на меморијалната плоча – „Жив е тој! Жив е!… Тој што паднал во борба за слобода, тој не умира“ – продолжуваат да инспирираат генерации ученици и преподаватели.