Кајчев: „Македонска крвава свадба“, ја изразува чувствителноста на тогашниот Бугарин од Македонија

//

Претставата „Македонска крвава свадба“ од Војдан Чернодрински, кој е роден на денешен ден во 1875 година, останува израз на чувствителноста на тогашниот Бугарин во поробена Македонија и во слободна Бугарија. Војдан Чернодрински е наш сонародник, роден во најзападните делови на Македонија, поточно во Вардарска Македонија, во село Селци, кое денес се наоѓа во општина Струга, но тогаш било во Дебарска околија и историски е дел од Дебар. На рана возраст – 15 години – се преселил во Софија. Тука се школувал и тука го покажал својот книжевен талент. Напишал драма за животот на народот, ова е „Македонската крвава свадба“ поставена во 1900 година. Ова го изјави во интервју за БГНЕС историчарот и дипломат Наум Кајчев.

Според него, ликовите во ова дело зборуваат на мајчиниот, западномакедонски, дебарско-охридски дијалект на авторот. Историчарот истакнува дека претставата „Македонска крвава свадба“ доживува неверојатен успех за своето време, бидејќи ги задоволувала потребите на тогашните Бугари, не само на бегалци од Македонија во слободното кнежевство Бугарија, туку и на масата Бугари, кои копнееле за национална еманципација. Веднаш по нејзиното прво поставување во Словенска беседа во ноември 1900 година, трупата на Војдан Чернодрински, наречена „Скрб и утеха“, подоцна преименувана во „Македонска столична трупа“, гостувала низ Бугарија – во Пловдив, во Видин, во Лом, во Русе, во Варна, во Балчик, во Хасково, во Харманли. Според Кајчев, оваа трупа станува сенароден феномен.

Тој истакнува дека делото е напишано во романтичарски, конзервативно-патриотски дух, во кој реалностите од периодот по Првата светска војна стануваат сè поразлични. Според него, високите театарски барања сметаат дека таа во голема мера го надживеала своето време.

„Треба да се спомне дека за време на бугарското владеење во Вардарска Македонија – 1941 – 1944 година – оваа претстава не била поставувана во професионалните бугарски театри во Битола и Скопје, но продолжува да биде популарна меѓу аматерските трупи. „Македонска крвава свадба“ останува како израз на сензуалноста на тогашниот Бугарин од Македонија. Чувствителност, која ја пресоздаде од устата на своите ликови и која ја воодушеви публиката и во поробена Македонија и во слободна Бугарија“, вели историчарот.



Кајчев истакна дека по смртта на Војдан Чернодрински, добил неочекуван живот и неговиот случај се уште е актуелен.

„Ова се случува во новоформираната Народна Република Македонија во склоп на Југославија. Неговите драми почнуваат да се толкуваат како почеток на посебна јазична и драмска традиција, посебна национална традиција, цртајќи дека тој е Македонец, а не Бугарин. Читајќи ја неговата драма „Македонска крвава свадба“ гледаме дека тоа воопшто не е така. Тоа да си Македонец значи да си Бугарин од Македонија. А, ликовите на самата драма многу јасно кажуваат дека се Бугари – како во некои објаснувања на самиот Војдан Чернодрински, во неговите изданија на драмата од 1900, 1907, 1928 година, но и на неговите херои. На пример, две од хероините кои веќе го прифатиле исламот споменуваат дека во минатото биле Бугари. „Ние Бугарки се родивме, сестро“. Така вели една од неговите хероини. Се разбира, сето тоа подоцна било фалсификувано во изданијата на претставата во Југославија, денес Република Северна Македонија, а во устата на хероините биле ставени сосема други зборови“, додаде историчарот.

Претходна статија

(Видео) Спомените на Сотир Тренчев, го откриваат теророт врз Бугарите вршен од српските окупатори во Вардарска Македонија

Следна статија

Тафров: Бугарија прва ја призна Македонија благодарение на претседателот Жељу Желев и тогашниот премиер Филип Димитров

Најново од Вести