| | |

Одбележуваме 147 години од Трновскиот устав-првиот устав на современа Бугарија

На 16 април 1879 г. стар стил (28 април 1879 г. нов стил) од Основачкото народно собрание во Трново е одобрен првиот устав на Бугарија по ослободувањето на земјата од османлиско владеење.

Трновскиот устав има цел да ги зацврсти правно социјално-економските и политичките промени по Ослободувањето во 1878 г. Според член 4: „Бугарското царство е наследна и уставна монархија со народно претставништво.“ Уставот ги определува функциите на централната власт и му дава широки овластувања на монархот. Се воведуваат министерска одговорност, пратенички имунитет и општинска самоуправа.

Како прогресивен и либерален за своето време, уставот ги утврдува личната неприкосновеност и приватната сопственост, како и слободата на печатот и правото на здружување.

Сепак, државата е дефинирана како уставна, а не парламентарна монархија – монархот има водечка улога. Тој учествува во законодавната власт (заедно со Народното собрание), ја врши извршната власт (ги назначува министрите) и судската власт делува во негово име. Поделбата на власта не е доследно спроведена, нема посебна глава за судската власт, ниту контрола на уставноста на законите. Жителите се нарекуваат „поданици“.

Со измените од 1893 и 1911 г. се намалуваат правата на Народното собрание и се зајакнува монархот. По прогласувањето на независноста во 1908 г., во 1911 г. термините „кнежевство“ и „кнез“ се заменуваат со „царство“ и „цар“. Уставот станува познат како „Сребрен устав“. Поправката од 1911 г. му дава право на монархот и владата да склучуваат тајни договори без согласност од Народното собрание.

Уставниот поредок често бил прекршуван: во 1881 г. уставот е привремено суспендиран, во 1923 г. има воен преврат, а по 19 мај 1934 г. државата се управува со уредби-закони при фактичка суспензија.

По превратот на 9 септември 1944 г., новата власт најавува обновување на уставот, но тоа не се реализира.

На 4 декември 1947 г. Трновскиот устав е заменет со Уставот на Народна Република Бугарија.

Слични Објави