ОПШТЕСТВО НА ПРОМЕНИ И ГЕНЕРАЦИСКИ МЕУРИ

Живееме во општество кое може да се опише само со употреба на еден збор – промена.

Ништо не е поприсутно од промената. Промената ги опфаќа разбирањето за времето, просторот, стекнување на навики и животен стил, динамика и згуснатост која произведува постојана тензија, конфликти и случувања.

Промените секогаш биле составен дел од животот на поединецот и заедницата, со таа разлика што во минатото луѓето имале поголем фокус на градење на стабилни навики и односи, а денешниот човек е фокусиран на промена, иновација и е свртен кон иднината, односно кон она што следува.

Следството е инкорпориран принцип во однос на луѓето, а тие стануваат обична менлива во животот на другите и во општествениот систем. Денеска повеќе од никогаш паролата „Секој е заменлив“ наоѓа своја смисла и примена.

Постојаната промена има сериозни последици врз комуникацијата помеѓу луѓето создавајќи т.н генерациски меури во кои живеат поединци што припаѓаат на одредена генерација. Колку е поприсутна промената толку растојанието помеѓу генерациите е поголемо.

Јазик

Жаргон и сленг се говор на одредена категорија на луѓе. Но брзите промени во техниката, технологијата, Интернетот, социјалните мрежи и виртуелниот свет, создаваат нови зборови кои ги користат прирпадниците на една генерација, обично онаа која е непосредно вклучена или тангирана со иновациите во овие сфери.

На пример изразот „шер“ или „лајк“ е сосема непознат за генерацијата за луѓето над 60 години и помлади што живеат во руралните средини. Но тие изрази се секојдневие за помладите, урбани генерации и тие совршено се разбираат преку употреба на тие зборови.

Јазикот трпи и од друг аспект, пред се стандардниот јазик. Иако сме свесни дека е жива, конститутивна и менлива материја, сепак службениот јазик не може да ги инкорпорира сите промени. На пример зборот „лејзи бег“ и покрај тоа што се употребува говорно, нема своја репрезентација во речник или употреба во официјални писма.

На тој начин официјалниот јазик кој е основа на законите, декларативите и други правни акти, не може да ги опфати говорните единици кои се изразени во сленг. На пример ако некој ви рече дека сте „бич“, тешко може да докажете дека станува збор за навреда на углед и чест, иако скоро сите ќе разберат за каков тип на увреда станува збор и ќе ја прошираат реакцијата во јавноста.

Вредности

Вредностите изградени во рамки на една генерација не се реплицираат во друга генерација бидејќи како и се друго постои производство на нови вредности кои произлегуваат од праксата.

Порано се сметаше дека вредноста е апстрактна единица која го диктира нашето поведение, значи односот од вредноста кон актот е одозгора надоле.

Денеска вредноста е производ на искуство, праксата и реализираниот потенцијал на човечкото битие, па односот на актот кон вредноста е во правец одоздола – нагоре.

На пример во минатото бракот бил апсолутна вредност и било важно да се одржи по било која цена. Денеска бракот не е вредност, туку однос кој се гради, а искуствата може да бидат различни и индивидуални. Од таа причина ретко се среќаваат денеска флоскули од типот: „Бракот пред се“, барем не во мејнстрим контект.

(Целата колумна на Магдалена Стојмановиќ прочитајте ја на www.mojzbor.com)