Популизмот им носи поени на политичарите, но сметката секогаш ја плаќаат граѓаните

Илија Стојановски

Вториот протокол (т.н. Протокол од меѓувладина конференција меѓу ЕУ и Северна Македонија од јули 2022 г.) е дел од договорената преговарачка рамка, која државата доброволно ја прифати за да ги започне преговорите со ЕУ.

Уставниот суд на Северна Македонија НЕ може да го „тргне“ или поништи овој протокол, затоа што:

1. Ова не е внатрешен закон кој судот може да го укине – ова е меѓународен документ, дел од надворешната политика и процесот на пристапување.
2. Според Уставот на Северна Македонија (чл. 118 и 119), ратификуваните меѓународни спогодби и договори стојат над националното законодавство и се задолжителни. Само парламентот и владата можат да одлучат да денунцираат (откажат) договор, но тоа би значело де факто запирање на преговорите со ЕУ.
3. Уставниот суд може да оцени дали некој закон кој произлегува од овој протокол е во спротивност со Уставот, но не може да го поништи самиот меѓународен договор.

Ако власта или ВМРО-ДПМНЕ сакаат да го „отстранат“ протоколот, постојат само два начина:

• Парламентот да ја укине ратификацијата и да излезе од процесот со ЕУ (што би било политичко самоубиство);
• Или да се преговара повторно за рамката со сите земји од ЕУ, што е практично невозможно, бидејќи е потребна едногласност од сите 27 држави.

Вистината е едноставна – наместо да ја внесе државата во ЕУ, власта во Скопје ја држи во заложништво на пароли. „Нема да го менуваме Уставот, нема да ги признаеме Бугарите, нема да ја прифатиме рамката.“ Добро, но тогаш – нема ЕУ, нема фондови, нема иднина.

И додека ВМРО-ДПМНЕ си игра патриотизам, Албанија веќе чекори самостојно кон Европа. А Северна Македонија? Останува да гледа од страна и да бара виновници.

Популизмот носи аплаузи денес, но утре ја носи сметката – а таа секогаш ја плаќаат граѓаните, не политичарите.