Пријава за одлив на капитал од Србија кон Скопје и Москва: АЛТА банка во центарот на политички и финансиски скандал

Српската АЛТА банка е во центарот на јавни обвинувања за забрзано префрлање големи финансиски средства кон Северна Македонија и Русија по изборите во Србија на 26 октомври. Случајот предизвика реакции во Скопје, каде што опозицискиот Социјалдемократски сојуз на Македонија (СДСМ) побара обвинителството да започне проверка на наводните трансфери, пишува БГНЕС.

На 27 октомври српскиот адвокат Иван Ниниќ соопшти дека поднел претставка до Народната банка на Србија со барање за вонредна проверка на неименувана банка со седиште во Белград. Во документот што го објави се тврди дека од 26 октомври започнало интензивно префрлање ликвидни средства кон сметки и правни лица во Москва и Скопје. Според претставката, банката или друштва поврзани со неа имаат сопственички удели во банкарскиот и осигурителниот сектор во соодветните држави.

Информацијата ја објави српскиот медиум Nova.rs. Името на банката во документот е избришано. Подоцна, македонски медиуми и претставници на СДСМ ја идентификуваа институцијата како АЛТА банка, повикувајќи се на нејзините регионални инвестиции.

На 29 октомври портпаролката на СДСМ, Богданка Кузеска, побара обвинителството во Северна Македонија да ги провери потеклото на средствата, примателите и законитоста на наводните операции. Според нејзината изјава, пренесена од македонски медиуми, трансферите започнале непосредно по политичките настани во Србија.

Народната банка на Србија одговори на обвинувањата, наведувајќи дека прекуграничните трансфери се дел од вообичаеното банкарско работење и отфрлајќи ги тврдењата дека тие сами по себе докажуваат невообичаен одлив на капитал. Во јавниот став, пренесен од N1, регулаторот посочи и дека девизниот пазар е стабилен и дека има доволно девизи за домашната побарувачка.

Корпоративната врска со Северна Македонија

АЛТА банка е во сопственост на српската Alta Group, чиј сопственик, според корпоративните податоци, е бизнисменот Давор Мацура. Српската банка поседува 95,1754 отсто од акциите со право на глас во АЛТА банка АД Битола, според официјално објавената акционерска структура со состојба на 17 јули 2026 година.

Поранешната Стопанска банка Битола премина под контрола на српската АЛТА банка во 2025 година, а потоа го промени и името. Во август 2026 година Alta Group го презеде и осигурителното друштво ЗОИЛ Македонија, кое беше преименувано во Алта осигурување АД Скопје. Со тоа групацијата има воспоставено присуство во македонскиот банкарски и осигурителен сектор.

Кој стои зад АЛТА банка?

Според податоците на Народната банка на Србија, српската АЛТА банка е во целосна сопственост на Alta Group DOO Beograd. Во корпоративниот профил на Alta Group, Давор Мацура е наведен како нејзин сопственик.

Во декември 2025 година претставничката на српската опозиција, Мариника Тепиќ, го обвини Мацура за перење пари и постави прашања за потеклото на неговиот капитал и односите со претседателот Александар Вучиќ и неговото опкружување. Овие тврдења беа пренесени од N1, но сами по себе не претставуваат судски утврдени факти.

Јавните корпоративни податоци го идентификуваат Мацура како сопственик на Alta Group. Во разгледаните документи не е приложен независен доказ што потврдува дека Александар Вучиќ е вистинскиот сопственик на АЛТА банка.

Прашања за потеклото на средствата и заштитата на штедачите

Во претставката до Народната банка на Србија, Иван Ниниќ бара да се утврдат обемот, основата и законитоста на девизните и динарските трансфери во странство. Тој побара и разгледување мерки за заштита на ликвидноста и депозитите, со посебен акцент на средствата на јавните претпријатија и државните институции.