Проф. д-р Пламен Павлов: Прославувањето на српскиот „томос“ во Охрид е насилство врз историјата
Ако некој некому му е црква-ќерка, тоа е попрво Српската на Охридската – односно на бугарската. Уште еднаш гледаме како се мавта со српската карта, се демонстрираат братски чувства и на Белград му се дава теоретска надмоќ врз Скопје. Сегашната администрација на Северна Македонија – претседателот Пендаровски и премиерот Ковачевски, очигледно сакаат да влезат во ЕУ само на зборови, но во пракса бараат каков било повод за антибугарска хистерија.
Ова во интервју за БГНЕС го изјави историчарот проф. Пламен Павлов по повод одбележувањето на првата годишнина од предавањето на таканаречениот „томос“ од страна на Српската православна црква (СПЦ) на Македонската православна црква. (МПЦ) на 5 јуни во Охрид.
БГНЕС потсетува дека на 1 јуни Светиот синод на МПЦ објави дека на 5 јуни ќе ја одбележи првата годишнина од предавањето на таканаречениот „томос“ од страна на Српската црква, имајќи предвид дека таков томос може да се додели само од страна на Вселенската патријаршија Настанот ќе се одбележи во црквата „Света Софија“ во Охрид, која е нераскинлив дел од бугарската историја.
Српскиот патријарх Порфириј на архиепископот на МПЦ Стефан му подари „томос“ во соборниот храм Свети Сава во Белград на 5 јуни 2022 година.
Во овој контекст, неодамна беше донесена одлука за интегрирање на Православната Охридска Архиепископија (ПОА) на владиката Јован Вранишковски во Македонската православна црква.
Историчарот изјави дека „ваквото празнување заедно со Српската православна црква е, во најмала рака, чудно, бидејќи Охридската архиепископија, како што МПЦ милува да се нарекува себеси, веќе е автокефална. Мислам дека нема смисла оваа забелешка освен во духот на пројугословенската пропаганда, која дефинитивно има антибугарска адреса“.
Според проф.Павлов, инкорпорирањето на овие свети места и сета светост на Охридската црква, која била „архиепископија на цела Бугарија“ како што се нарекувала од 1019 до 1767 година, со Српската црква покажува дека денешниот режим, кој владее со РСМ, оди по стапките на режимот на Никола Груевски.
„Денешното раководство на РСМ – и претседателот Пендаровски и премиерот Ковачевски очигледно само на зборови сакаат да влезат во ЕУ, но во пракса бараат секакви причини за антибугарска хистерија“, додаде професорот.
Според него, без разлика на поволните предлози, мирисот на темјан и литургискиот звук, на крајот целта е да се покаже колку се блиски Северна Македонија и Србија и колку Бугарија е источен сосед, кој е опасен непријател.
Коментирајќи ја поврзаноста на српската политика во 20 век, насочена кон доминација, и денешната ситуација, историчарот коментира:
„Охридската архиепископија е продолжение на Првото бугарско царство. Василиј Втори не создал нова Црква – тој едноставно го сменил чинот на Бугарската патријаршија во архиепископија и го зачувал нејзиниот автокефален статус.
Низ вековите се нарекувала црква на цела Бугарија – тоа стои во натписите и документите. Така пишувале византиските императори, вака пишувале и српските владетели кога Македонија била под српска власт“, категоричен е тој додавајќи:
„Станува збор за автокефална црква, која е директно продолжение на црквата на Првото бугарско царство, а токму од нејзини епархии е одземено земјиште (1219) и се создала Српската архиепископија. Ако некој е ќерка на некого, тоа е попрво Српската црква на Охридската – на цела Бугарија, односно на бугарската“.
Павлов ја коментира и политиката на Бугарската православна црква во последните години, истакнувајќи го нејзиното неработење во важни моменти.
„Тогаш со господинот Љубчо Нешков, со д-р Милен Врабевски, со Горан Благоев и со многу други луѓе, инсистиравме бугарската црква да се зафати со ова прашање кога имаше слични повици од македонска страна. Сепак, таа почека да види на која страна дува ветрот. Најверојатно беше во согласност со геополитичките цели на руската држава, бидејќи Московската патријаршија практично е патерица на режимот на Путин“, истакна тој.
Забележувајќи ги белезите на белградската политика, професорот изјави дека сме сведоци на употребата на српската карта.
„Уште еднаш гледаме како се мавта со српската карта, се демонстрираат братски чувства и на Белград му се дава теоретска надмоќ над Скопје. Прославувањето на утрешниот ден е демаскирање на суштината на политиката на РСМ“, рече тој.
Според Павлов, овој чин реално е негирање на историјата и обид за бегство од бугарската суштина.
„Ова е насилство врз историјата и обид за бегство од бугарската суштина и на денешните Македонци како народ – на крајот на краиштата, со бугарски корени, без разлика кој што чувствува, и на Црквата, која се вика Охридска, но според одлуката на Цариград, таа да не се вика македонска“, категоричен е историчарот.
Како заклучок, проф. Павлов рече дека слични чекори биле преземени и при канонизацијата на Јоаким Кирчовски и Кирил Пејчиновиќ – луѓе кои категорично се декларирале како Бугари, но биле прогласени за македонски светци.
Користејќи ја трибината на БГНЕС, Павлов упати апел: „БПЦ мора да биде активна бидејќи има историски обврски кон народот на Македонија и мора да ги исправи овие грешки.
