Скопската пропаганда — заснована врз безумствата на бугарските комунисти

Проф. д-р Спас Ташев/Труд

Одамна се интересирам за т.н. линија на „промакедонскиот национализам“, по која поранешната Државна безбедност ги прогонувала луѓето што пројавувале интерес за македонското прашање. Идеолошката конфузија била, најблаго речено, вознемирувачка. Таа неизбежно го наметнува прашањето до кој степен тогашните бугарски служби биле способни трезвено да ја анализираат ситуацијата и дали, зад параванот на навидум добри намери за заштита на националните интереси, всушност не им служеле на интересите на комунистичкиот режим, а преку него — на советската и на југословенската политика.

За да не бидам празнословен, ќе покажам едно од безумствата од чии последици денес најголема корист има Скопје.

Погледнете ја оваа судска пресуда од 1947 година, донесена под претседателство на озлогласениот комунистички функционер и македонист Михаил Сматракалев. Обвинетиот Георги Дукимов во неа е определен како „Македонец“. А неговата вина се состоела во тоа што формирал „михајловистичка организација“.

Со право се поставува прашањето: како еден следбеник на Иван Михајлов, кој ја бранел бугарштината во Македонија и се спротивставувал на македонизмот, можел истовремено од комунистичкиот суд да биде прогласен за „Македонец“?

И не верувајте ѝ на скопската пропагандна теза дека тој бил осуден затоа што сакал обединување на Пиринска Македонија со останатите делови на Македонија. Во тоа време токму таквото обединување било дел од официјалната политика на владејачката БКП, која ги подготвувала условите за фактичко отцепување на Пиринскиот крај од Бугарија и негово присоединување кон Титова Југославија. Следствено, главната вина на обвинетиот треба да се бара на друго место — во неговата бугарштина и во припадноста кон политичка традиција што категорично го отфрлала наметнуваниот македонизам.

Истото комунистичко безумство го гледаме и кај неговите соборци Атанас Лјасков, Асен Левков, Марин Вардев, Спас Писов, Лазар Тотин, Александар Којков, Георги Попангелов, Тимњу Запрев и Ангел Каратанев. Сите тие во судската пресуда се заведени како „Македонци“. А нивната вина била што биле „следбеници на реакционерната фашистичка организација ВМРО (михајловистичка)“.

Давам факсимил од самата судска пресуда. Таа е објавена во книгата „Табу. Време на страв и страдање. Прогонувањето на Македонците во Бугарија за време на комунизмот (1944–1989)“, издадена во Благоевград во 2014 година од поддржуваното од Скопје македонистичко Друштво на репресираните Македонци во Бугарија, чии членови, ако се качат во еден пајтон, ќе останат уште слободни места за седење…

И тука доаѓаме до суштината на проблемот. Ова е очигледен пример како бугарската комунистичка држава и нејзините судови, наместо да го штитат бугарскиот национален интерес, спроведувале длабоко антибугарска политика по македонското прашање. Политика родена од идеолошко заслепување и политичка потчинетост, која во одредени свои пројави тешко може да се определи едноставно како „грешка“. Некои од нејзините одлуки и дејствија, според своите последици, граничат со национално злосторство.

За жал, оваа погубна политика не завршува ниту во 1948 година, ниту во 1963 година, па дури ни во 80-тите години. По линија на Државната безбедност навистина биле преземани обиди за поткопување на авторитетот на Иван Михајлов. На емигранти им биле доверувани задачи поврзани со создавање интриги и расколи во Македонската патриотска организација (МПО). На тој начин, без оглед на декларираните мотиви, објективно се расчистувал терен за југословенската пропаганда меѓу македонската емиграција.

За овие прашања повеќепати пишувала и Вида Боева-Попова — личен соработник и политички соборец на Иван Михајлов.

Парадоксот е горчлив: денес Скопје ги користи како „докази“ документите создадени од бугарскиот комунистички режим токму во периодот кога тој режим насилно наметнувал македонски национален идентитет врз бугарско население и ги прогонувал оние што одбивале да се откажат од својата бугарштина. Така, идеолошките безумства на бугарскиот комунизам, децении подоцна, се претвораат во аргументи на современата скопска пропаганда.

Да се надеваме дека конечно ќе созрееме за потребата Бугарија да води разумна, доследна и проактивна политика по македонското прашање — политика што нема само да реагира на секоја следна провокација, туку систематски ќе ги пронаоѓа, објавува и популаризира документите и фактите и ќе ја брани историската вистина. Само така може трајно да се сврти тенденцијата во која странски пропагандни центри ги користат дури и грешките и злосторствата на бугарското комунистичко минато против самата Бугарија.