Со нова програма се предвидува национално кофинансирање за бугарските универзитети што учествуваат во европските универзитетски алијанси

Обезбедување национално кофинансирање за бугарските универзитети што учествуваат како полноправни партнери во европски универзитетски алијанси е предвидено во новата Национална програма „Кофинансирање на државни високообразовни установи – партнери во европски универзитетски алијанси“. Ова е предвидено во предлог-одлука на Советот на министри за усвојување на новата програма, објавена за јавна расправа на веб-страницата на Министерството за образование и наука на Бугарија, јавува БТА.

Во предлогот се наведува дека универзитетите треба да имаат активни проекти во рамките на програмата „Еразмус+“ за периодот 2021–2027 година во моментот на усвојување на националната програма.

Програмата се усвојува врз основа на член 91в од Законот за високото образование, кој предвидува финансирање активности преку национални програми за развој на државните високообразовни установи. Таа е изготвена како одговор на иницијативата „Европски универзитети“, Европската стратегија за универзитетите, политиката на Европската Унија за финансирање на европските алијанси и зголемените општествени очекувања од работата на високообразовните установи.

Европските универзитетски алијанси се наметнаа како пример за иновативност и креативност на меѓународната академска сцена. Доследната политика на Министерството за поттикнување на овој вид соработка ја оправдува потребата од наменска поддршка за државните високообразовни установи. Динамиката на високото образование во ЕУ, вклучувајќи го зголемениот интерес за студирање во Бугарија кај државјани на трети земји, како и стремежот кон конкурентност преку споделување академска инфраструктура и знаење, ја наметнаа потребата од создавање на овој инструмент за поддршка преку обезбедување соодветно национално кофинансирање. На овој начин ќе се постигне рамноправност на бугарските државни високообразовни установи со нивните европски партнери, се појаснува во предлогот.

Во него се наведува дека програмата има цел, преку создавање финансиски инструмент, да го поттикне учеството на бугарските државни високообразовни установи како полноправни партнери во европски универзитетски алијанси со активни проекти во рамките на „Еразмус+“ за периодот 2021–2027 година. Со тоа ќе се придонесе за подобрување на квалитетот на наставата и за интернационализација на бугарското високо образование. Кофинансирањето ќе обезбеди наменски средства во согласност со проектните предлози одобрени од Европската комисија и склучените договори за грантови.

Програмата ги опфаќа бугарските државни високообразовни установи што во моментот на нејзиното усвојување се полноправни партнери во алијанси во рамките на иницијативата „Европски универзитети“, според програмата „Еразмус+“ за периодот 2021–2027 година. Право на користење средства од националната програма имаат:

• Аграрниот универзитет во Пловдив – алијанса UNIgreen;
• Великотрновскиот универзитет „Св. Кирил и Методиј“ – алијанса OpenEU;
• Медицинскиот универзитет во Софија – алијанса INGENIUM;
• Националната академија за театарска и филмска уметност „Крстјо Сарафов“ во Софија – алијанса FilmEU;
• Русенскиот универзитет „Ангел Канчев“ – алијанса Across;
• Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“ – алијанса Transform4Europe;
• Стопанската академија „Димитар А. Ценов“ во Свиштов – алијанса KreativEU;
• Техничкиот универзитет во Софија – алијанса EUt+;
• Универзитетот за национално и светско стопанство во Софија – алијанса ENGAGE.EU;
• Универзитетот за архитектура, градежништво и геодезија – алијанса BAUHAUS4EU.
  Очекуваните резултати од програмата се обезбедување поддршка на национално ниво за работата на европските алијанси, подобрување на тековните резултати од академската работа на државните високообразовни установи во Бугарија и изработка на заеднички студиски програми меѓу европските универзитети.

Се очекуваат и урамнотежена физичка и виртуелна мобилност на студенти, докторанди, наставници и истражувачи, поактивна меѓународна академска соработка со додадена вредност, како и поголема ефикасност и иновативност при решавањето општествено значајни предизвици. Меѓу очекуваните резултати се и придонес од општествено значење и корист за локалните заедници, како и зголемен меѓународен углед и конкурентност на бугарското високо образование.

Предвидено е новата програма да трае до 31 декември 2027 година. Вкупниот буџет изнесува 1.200.000 евра, од кои 530.000 евра се наменети за 2026 година, а 670.000 евра за 2027 година. Националното кофинансирање е предвидено како дополнување на буџетот обезбеден преку „Еразмус+“ и не може да надмине 20 проценти од износот во договорот за грант за бугарскиот партнер, одобрен од Европската комисија за секоја алијанса, се појаснува во предлог-одлуката.

Битката за квалификуван човечки потенцијал ќе биде битката на 21 век, иако во моментов сме сведоци на многубројни војни и тешки конфликти. Но вистинската битка во следните децении ќе биде поврзана со обезбедувањето доволно квалификуван човечки потенцијал, изјави на 27 октомври министерот за образование и наука, проф. д-р Георги Валчев, на отворањето на стратегиското собрание на европската универзитетска алијанса Transform4Europe (T4EU), чиј домаќин беше Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“.

„Чест ми е да ве пречекам во годината во која Софискиот универзитет ‘Св. Климент Охридски’ претседава со европската универзитетска алијанса Transform4Europe (T4EU). Идејата за создавање ваков вид алијанси е поврзана со неколку важни работи. Таа покажува дека во современите околности во кои се наоѓаме, ниту една земја не може самостојно да го обезбеди потребниот научен капацитет во целост. И најголемите економии – САД и Кина – собираат стручњаци од целиот свет за да ги постигнат своите цели во науката и високото образование“, појасни тогаш министерот за образование.

Иницијативата за создавање европски алијанси е важна бидејќи дава можност за формирање големи интердисциплинарни тимови, со оглед на тоа што современото знаење бара таков интердисциплинарен пристап, изјави тогаш министерот Георги Валчев. Тој истакна дека преку европските алијанси универзитетите стануваат повидливи, градат мостови на доверба и можат да ги инспирираат младите генерации самоуверено да тргнат по патот на знаењето и образованието.