Софија прославува 145 години од своето ослободување од османлиска власт

Пред 145 години, на 4 јануари, руските трупи под водството на генералот Јосиф Гурко триумфално влегуваат во Софија.

Само една година по Ослободувањето, на предлог на жителите на Софија, тогашната градска управа одлучува секоја година свечено да го слави 4 јануари во нов стил.

Јануари 1878 година. Софија е замрзната од студ. Веќе неколку дена жителите на градот ги слушаат топовските удари на руската војска што се приближува. Плевен е слободен. Софија чека. Турскиот воен началник Осман Нури Паша ги предупредува конзулите на Франција, Австрија и Италија да го напуштат градот. Сепак, Леандер Франсоа Леге, Џозеф Валдард и Виторио Позитано решително одбиваат да го направат тоа. Тие остануваат во Софија и тоа го спасува градот од опожарување. Софија молчи од страв. На нејзините четири краја се нишаат четири бесилки. Турците се лути; по падот на Плевен тука биле донесени огромни количества храна и муниција. Меѓутоа, Осман Нури-паша е свесен дека битката за Софија е осудена на пропаст и наредува повлекување кон Перник. Вечерта пред да се повлече, издал наредба градот да се запали и бугарското население да се масакрира. Протестот на европските конзули против уништувањето на градот и неговиот народ се заканува да предизвика дипломатски скандал. Одлучноста и хуманизмот што го покажале во одбрана на населението и градот, и покрај плановите за нивните натамошни геополитички интереси на Балканот, е еден од најраните знаци на европско единство. Ова резултира со повлекување на наредбата за опожарување на Софија.

По многу борби, ноќта на 4 јануари голем дел од турските војници ја напуштиле Софија и покрај нивната бројна надмоќ. Ова е моментот кога руските полкови решаваат да нападнат. Го преземаат конакот и го симнуваат турското знаме.

Операцијата за заземање на градот ја наредил императорот Александар II, бидејќи Софија била исклучително важна стратешка точка за понатамошно напредување на руските трупи во Тракија и главна точка за снабдување на турската војска со муниција и храна. Отоманската империја претрпела непоправливи човечки и материјални загуби.

Пред 145 години на денешен ден, генералот Гурко бил триумфално дочекан со цвеќе и солзи. Ја зазел Софија, му нанел конечен пораз на Сулејман-паша кај Пловдив и го зазел Едрене, со што практично завршила војната. И идната престолнина на Кнежеството Бугарија е ослободена.

Градот Софија ќе ја одбележи годишнината со различни иницијативи.

Во 10.00 часот локално време во митрополитскиот храм „Света Недела“ започна молебен во спомен на загинатите војници.

Потпретседателката Илијана Јотова присуствува на молебенот по повод ослободувањето на Софија од османлиска власт. Подоцна потпретседателката ќе положи цвеќе на Споменикот на бугарскиот ополченец.

Од 11:00 до 13:00 часот ќе има почесна стража од единицата на Националната гарда пред Споменикот на бугарските ополченци.

Во галеријата на отворено во Градската градина ќе биде претставена изложбата „Млад главен град патува низ светот“ на која ќе бидат прикажани најинтересните илустрирани литографски картички на Софија од последните години на 19 век.

Софиската градска уметничка галерија и Регионалниот историски музеј – Софија ќе работат со бесплатен влез за посетителите.