ТРИПКОВИЌ: УМЕТНИЦИТЕ НЕ СЕ ПОМАЛКУ КОРУМПИРАНИ ОД ЕКОНОМИСТИТЕ, АДВОКАТИТЕ ИЛИ ДОКТОРИТЕ

Лука Трипковиќ е српски автор кој е најпознат по своето дело „Црна книга“ со кое предизвика огромен интерес од страна на регионалната читателска публика и интелектуална фела. Покрај тоа што се занимава со литературно творештво, Лука се занимава и со визуелна уметност, од продукција до критика. Интелектуалното дејствување на Лука е инспирација за многу дебати, тој е активен чинител во поттикнувањето на критичката и автентична мисла особено помеѓу младите, а неговиот раскошен и воодушшевувачки естетички и когнитивен идентитет беше инспирација за редакцијата на „Мој збор“ да спроведе интервју.

loading...

Во интервјуто за „Мој збор“ Лука Трипковиќ ни ги открива своите социолошко – антополошки размисли, се осврнува на времето во кое живееме, на моменталните случувања во неговото опкружување и место на живеење – Белград, но и зборува за книжевноста и визуелната уметност од аспект на доживувања во прво лице.

Image may contain: Luka Tripkovic, text

Интегралното интервју со Трипковиќ во продолжение:

  • Лука Трипковиќ е автор на „Црна книга“ која се чини дека за брзо време ги освои интересите кај читателската публика, особено онаа која е љубител на социолошки или анторполошки теми. Книгата е сублимат на современите појави во западното општество и на современиот човек. Која е поврзаноста на човекот, општеството и времето во кое живее? Дали општественото уредување произведува одреден профил на човек или еволуцијата (револуцијата) филогенетска на човекот создава одреден тип на општество?

-Општеството е човечка конструкција, збир на милиони индивидуални интереси кои се групирани во политички субјекти и со тоа влијаат врз секој од нас поединечно. Општеството, според тоа, го формира човекот во исто време кога човекот го формира него. Тоа е постојана игра, континуиран процес чии детали можеме со сигурност да ги видиме само по формирањето на доволна временската дистанца. Но, неопходно е да се биде внимателен – како во квантната механика, колку поточно мериме еден параметар, толку повеќе нејасни се сите други. Во таа смисла, создавање јасна, навремена политичка и социјална цел е напорна работа, многу ризична и непредвидлива, неодоливо заводлива и опасна, бара постојана еволуција, истегнување на принципи и прилагодување и јас, меѓу другото, ги плетев сопствените погледи и дилеми во протагонистите на Црната книга.

  • Како Лука Трипковиќ го замислува идеал – типот на човек и како изгледа тој човек за кој често по клише велиме – Човек во вистинска смисла на зборот?

-Секоја генерализација е опасна затоа што постои ризик од давење во фашизмот. Но, тоа клише, да го наречеме „граѓанин“, подразбира отсуство на послушност и јасна рамнотежа помеѓу индивидуалните, личните и социјалните интереси. Државата мора да биде израз на дијалектичкиот однос на ставовите на овие граѓани. Ако, како што е за жал, случајот во Србија, делегирате монопол на субјектот за да формирате верувања и ставови, вие вредно работите на создавање послушност. Пред многу време, Цане се прашуваше „дали ми верувате или мислите со ваша главата“? Не е ништо за што Витгенштајн рече дека е можно да се напише сериозен филозофски труд што би се состоел исклучиво од шеги и шеги. Угнетените, заробените граѓани немаат смисла за хумор, нема креативност без нивно ослободување. Можеме да видиме дека на пример хуморот на српските политички елити – е бесконечно глупав.


loading...

  • Освен тоа што се занимаваш со пишан збор, еден од твоите медиуми за уметнички израз е и визуелната уметност. Може ли да ни направиш споредба како книжевноста може да ги претстави и да им даде јазички медиум на појавиите за кои пишуваш, а како тоа може да го направи визуелната уметност (Предности и недостатоци на едниот тип на уметност во споредба со другиот)?

-Овие се сосема различни медиуми, а изборот на еден или на друг зависи од личната проценка на авторот. На пример, ми беше многу полесно да зборувам за граѓанската војна во Шпанија преку пишаниот збор одошто да се изразам на визуелен јазик. Сметав дека е многу поудобно да цртам алегории преку литературниот медиум, бидејќи директноста и леталноста на силна слика, особено во денешниот момент, носи ризик од неутрализирање на повеќеслојноста. Литературниот јазик е исто така подемократски, бидејќи книгите се бесрамно евтини и затоа се достапни. За разлика од романот, сериозни уметнички дела не се гледаат во Белград со децении, затоа што ова се изложби кои чинат неколку милиони евра, за луѓето да можат да се сретнат со визуелна уметност што е ефтина, назад и периферна. Кога се појавува големо меѓународно име, станува збор за неговите маргинални дела. Единствен исклучок е Марина Абрамовиќ, но тоа е како концерт на Deep Purple, нејзиниот уметнички врв беше пред три децении. Толку за нашиот анахронизам, бидејќи за повеќето таа е скоро авангардна креаторка до ден денес. Парадоксално е што, најдобрата визуелна уметност ја прават младите, а институциите не ги препознаваат заради нивните провинциски структури. Во таа смисла, многу ми е полесно да комуницирам со некого преку романи.

(Целото интервју на Магдалена Стојмановиќ со Лука Трипковиќ прочитајте го на www.mojzbor.com)