(Видео) Д-р Петар Берон- просветителот и мецена од времето на бугарската Преродба

Д-р Петар Берон (околу 1799–1871) е еден од најзначајните бугарски просветители, научници и мецени. Роден во Котел, основното образование го стекнува во келијно училиште кај Стојко Владиславов и Рајно Попович, а потоа учи во Букурешт и на европски универзитети. Студира медицина во Хајделберг и Минхен, каде што во 1831 година докторира. Работи и во Париз на трудови од физика, хемија и природни науки, пишува Актуално.

Берон е автор на околу 30 научни дела, владее девет јазици и живее во повеќе европски градови. Ја создава филозофската система „Panépistème“, обид за обединување на целото човечко знаење.

Неговото најпознато дело е „Рибниот буквар“ („Буквар со различни поученија“), објавен во 1824 година во Брашов. Тој е првиот новобугарски учебник и ја поставува основата на светското образование. Во него се вклучени теми од филологијата, природните науки, аритметиката, морални поуки, басни и молитви.

„Кога видов по другите земји дека децата читаат книги на свој јазик, разбрав колку напразни маки трпат кај нас,“ пишува Берон.

Како меценат, тој активно го поддржува отворањето светски училишта и ширењето на писменоста. Голем дел од неговото наследство е наменето за изградба и издржување на Одринската бугарска машка гимназија.

Петар Берон е убиен на 21 март 1871 година во својот имот кај Крајова. Во 1964 година неговото срце е пренесено во Котел како знак на признателност.

Денес неговото име го носат бројни училишта и институции во Бугарија, како и носот Берон на островот Роберт во Антарктикот. Берон е прикажан и на бугарските банкноти од 10.000 лева (1997) и 10 лева (1999 и 2008).