(Видео) Панихида во Софија во спомен на жртвите од „Македонската крвава Коледа“

Во Софија денеска се одржа панихида во спомен на илјадниците убиени борци за слободна и независна Македонија. Комеморацијата беше по повод 81-годишнината од почетокот на убиствата пред и по јануари 1945 г, познати во историјата како „Македонската крвава Коледа“, јави репортер на БГНЕС.

„Денешниот ден е тажен повод да ја оддадеме почитта на илјадници загинати македонски Бугари. За жал, она што се случило пред 81 година не запрело ни до денес. Луѓе со бугарска самосвест се напаѓани. Тие се физички и психички малтретирани, отпуштани од работа. Тука сме за да ја оддадеме почитта на мачениците кои тогаш загинале. За илјадници од нив дури ни имињата не ги знаеме“, изјави претседателот на Македонскиот научен институт, проф. Георги Николов.

Според него, уште потажно и полошо е што убијците на овие македонски Бугари не се срамат и дури не се прави обид да се побара прошка за стореното злосторство. „Како претседател на МНИ вложувам напори за откривање на судбината на убиените. Објавуваме бројни материјали. Крвавата Коледа е еден од најфрапантните случаи, за кој, за жал, во Европа дури и не слушнале“, додаде проф. Николов.

Тој ја оцени како „лоша традиција“, останата од комунистичката власт и нејзините следбеници денес, тоа што не се покренува прашањето за трагедијата на македонските Бугари убиени за време на Крвавата Коледа. „Ова е прашање на историска меморија“, категоричен е претседателот на МНИ.

Новинарката Милена Милотинова нагласи колку е важно да се отворат архивите на озлогласената тајна полиција /УДБА, заб.ред./ на југословенскиот диктатор Тито, за да се дознае вистината и размерите на стореното злосторство.

„Зошто е важно да ја знаеме и да ја помниме историјата – затоа што таа има свои одрази врз современоста и врз денешниот ден на Бугарите во Република Северна Македонија“, рече во почетокот новинарката Милена Милотинова, член на Иницијативниот комитет и автор на филмот „Само затоа што беа Бугари“.

Според неа, за мрачните настани пред 81 година сè уште се знае малку и затоа мора да се отворат архивите на тогашната комунистичка Државна безбедност. „Отворањето на архивите е нешто што е договорено и запишано во еден од протоколите кон билатералниот договор меѓу Софија и Скопје, потпишан во 2017 година, што е дел од преговарачката рамка на Република Северна Македонија (РСМ) за Европската унија“, посочи Милотинова.

„Настаните од овој мрачен период сè уште не се доволно осветлени, бидејќи доминантната политичка состојба тогаш не дозволувала да се откријат вистинските димензии на ова злосторство, маскирано зад претензиите за антифашистичка борба“, се вели во обраќањето на бугарскиот претседател Румен Радев, прочитано од неговиот секретар за односи со јавноста Кирил Атанасов.

Според него, 81 година подоцна повторно сме сведоци на грубо кршење на правата на граѓаните со бугарска самосвест во РСМ. „Властите во Скопје одбиваат да го исполнат тешко договорениот во рамките на Европската унија компромис за рамноправно внесување на Бугарите во Уставот на земјата, што треба да го отвори патот на РСМ кон Обединета Европа“, се посочува во обраќањето на претседателот.

„Верувам дека денешниот помен за невините жртви на ‘Крвавата Коледа’ ќе ја зајакне вербата кај младите Бугари од двете страни на границата дека трагичната историја не смее да се заборави, за да не се повтори повторно“, истакнува Радев.

„Ние денес исполнуваме еден долг — долг на сеќавањето кон нашите загинати сонародници, како кон Бугарите во Бугарија, така и кон оние во Северна Македонија“, изјави дипломатот и поранешен службен премиер на Бугарија Марин Рајков. „Тешко е човек да си замисли поголемо злосторство од тоа — Бугарите да убиваат Бугари, затоа што се Бугари. Ова е еден од најстрашните периоди во историјата на македонските Бугари и на целиот бугарски народ.“

Церемонијата се одржа пред софискиот храм „Свети Николај Софиски“, кој се наоѓа на улицата „Пиротска“, во еден од квартовите на Софија, населен по војните за национално обединување со бегалци од Вардарска и Егејска Македонија.

Беше откриена и специјална спомен-плоча во чест на „ѕверски убиените во Вардарска Македонија во јануарските денови на 1945 година – маченици за бугарштината, запаметено од месните како ‘Крвавата Коледа’. Напишано, за да се помни!“. Плочата беше поставена во име на Културниот центар „Иван Михајлов“ во Битола.

На настанот присуствуваа општественици, политичари, научници, претставници на старите преродбенички родови од Македонија, меѓу кои беше Рајна Дрангова – внука на легендарниот полковник Борис Дрангов, амбасадорот на Бугарија во РС Македонија Желјазко Радуков, поранешниот премиер и министер за надворешни работи Марин Рајков, поранешниот амбасадор во РСМ Александар Јорданов, поранешниот министер за одбрана Бојко Ноев, како и многу актуелни пратеници.