„Нашата туѓа војна“ раскажува за бугарските херои од Карбала

Доаѓа премиерата на документарниот филм „Нашата туѓа војна“. За час и половина, кои минуваат незабележливо на екранот, документарецот ја раскажува судбината на Вториот бугарски баталјон во Ирак во 2004 година. Нивната мисија е драматична. Тие интервенираат по трагичниот напад на 27 декември 2003 година на Првиот бугарски баталјон во базата „Индија“, кога загинаа пет Бугари, а 27 беа повредени. Вториот баталјон се најде во епицентарот на шиитското востание во 2004 година. За време на верскиот празник Ашура, борбите го опфатија и светиот шиитски град Карбала, каде што е сместена бугарската војска. Одлучувачката битка се води за заштита на комплексот Сити хол. Режисерот на филмот, Росен Елезов, за Радио Бугарија изјави дека идејата за „Нашата туѓа војна“ е на новинарката Наделина Анева. Сценаристите проф. Марин Дамјанов и Наделина Анева, режисерот Росен Елезов, снимателот проф. Тодор Јанев и продуцентот доц. Георги Николов одлучуваат да снимат филмот, затоа што дури години по настаните во Карбала се уште има непознати и класифицирани факти.

„Решивме да направиме реплика на полскиот филм на Кшиштоф Лукашевич, кој беше објавен во 2015 година. Кога се случи огромниот бунт на Муктада ал Садр, кој најмногу беше против Американците и нивните сојузници, градовите во јужен Ирак беа заземени. Единствената институција која останува недопрена и не паѓа во ова востание е Градското собрание во Карбала. Спасено е, според полскиот филм, со учество на Бугарија. Вистината, се разбира, е токму спротивната. Кога го нападнаа Градското собрание, ген. Едвард Грушка издава наредба за одбрана на Карбала. Тогаш корпусот за брза реакција беше вториот вод на втората чета. Под команда на еден неверојатно храбар млад човек кој тогаш имаше околу 20 години – поручник Венцеслав Василев. Тој се иселува веднаш, речиси без никакво оружје. Тие успеваат да заземат кружна одбрана. Тие го одбиваат првиот најжесток напад. Овој напад требаше да биде фатален за Градското собрание, бидејќи откако беше заземен, сè било осудено на пропаст. Во текот на ноќта испукале повеќе од 45.000 куршуми. Успеваат да го задржат. Потоа, следниот ден дојдоа Полјаци и уште Бугари. Но, вистинските херои кои го спасуваат Градското собрание се тие – вториот вод од втората чета“.

Храбриот напад на чело со Иван Михаилов со повикот „Свиреп“ беше важен и за одржување на Сити Хол. Заедно со уште петмина Бугари го напуштаат утврдениот комплекс. Во крилото и задниот дел, командосите ги пребаруваат позициите на непријателот. Во ноќниот напад ги уништија минофрлачите со кои опсадувачите пукаа кон Градското собрание, вели директорот на „Нашата туѓа војна“. На изненадување на Ирачаните, во баталјонот служел и шиит Хамза Хамзов, кој е бугарски алианин. Показател за моралот на бугарските офицери е приказната во филмот, како најстариот од нив, полковникот Христо Христов, одговорен за односите меѓу сојузничката команда и бугарскиот баталјон, оди како доброволец да го брани Градското собрание.

„Тој самиот е уметник во душата, многу духовна личност, свири на пијано, компонира. Освен тоа, тој има аура со која ги заразува луѓето. На најголемиот шеф нема место во Градското собрание бидејќи тоа би било голема жртва во оваа неверојатна битка. Таму дневно се пукале по 50.000 куршуми. Било е пекол. Но, тој ги превртува еполетите на еден полковник. Тој оди како обичен војник. Тој се бори веќе неколку дена.“

Росен Елезов се дефинира себеси како пацифист, но вели дека за време на снимањето бил инспириран од професионализмот и љубовта на бугарската војска кон сè што е мајчин и нивната подготвеност да ги жртвуваат своите животи за Бугарија.

„Ги нарекуваат профитери, ги нарекуваат како и да е. Ги навредуваат велејќи дека тешко дека се платеници. Но, повеќето од нив се сепак избрани луѓе. Не отидоа сите што сакаа. Нивните квалитети се оценети. Тие спроведоа многу сериозни подготовки за битка. Не секој би издржал. Навистина, многумина се откажаа кога момчињата од првиот баталјон загинаа по експлозијата на камионот во базата „Индија“. Но, овие луѓе се всушност борци кои водеа вистинска војна по Втората светска војна. Тие се фатени во разорна, брутална војна. Веројатно не мислеле дека ќе се случи вакво нешто. Ниту Американците замислуваа дека одеднаш ќе се крене вакво огромно востание. Може да се каже дека ова учество на Вториот баталјон многу помогна за влезот на Бугарија во НАТО. Потоа беше објавена статија во „The new York Times“, која исто така беше препечатена во „The Florida Sentinel“. Во него за Бугарите пишува дека „ако пробаш да пукаш во Бугарин, подготви се прво да умреш“. Она што е важно за оваа мисија е тоа што се покажува она што го знаеме од Балканските војни, дека Бугарите се неверојатни војници кога ќе дојдат во вонредна ситуација“.

Го прашуваме режисерот дали би се согласил да се снима игран филм за Вториот бугарски баталјон во Ирак, сличен на полскиот „Карбала“.

„Попрво би направил нешто поврзано со овие ликови во реалниот живот и она што го носи секој од нив, бидејќи тоа се рефлектира во ликот, во психата, во животните проблеми. Ако постои некоја мисија на овој филм, таа е да ги натера луѓето да разберат дека водевме вистинска војна и ја добивме таа војна, како што обично ги добивавме војните што ги водевме, но по цена на неверојатна храброст и храброст од страна на овие луѓе и мудроста на офицерите што ги водат – полковниците Петко Лилов, Христо Христов и Божидар Борисов“.