Џорџа Мелони им оддаде почит на илјадниците Италијанци убиени од режимот на Јосип Броз Тито

Премиерката на Италија, Џорџа Мелони, им оддаде почит на илјадниците Италијанци убиени по Втората светска војна од режимот на Јосип Броз Тито, како и на оние кои биле принудени да ги напуштат своите родни места во Истра и Далмација. Повод за изјавата е одбележувањето на Денот на сеќавањето – официјален датум во Италија, посветен на жртвите на фојбите (масакрите) и на иселувањето на италијанското население од териториите што преминале под управа на Југославија, јавува БГНЕС, пренесува Фактор.

„Стотици илјади Италијанци избраа да се откажат од сè, наместо да се откажат од својот идентитет“, изјави Мелони.

Таа нагласи дека италијанската држава нема право да се плаши од историската вистина и мора јасно да го отфрла секој обид за негирање или омаловажување на извршените злосторства. „Сеќавањето не е омраза, туку правда. Тоа е темел на споделена историска меморија која ја обединува и зајакнува националната заедница и го отвора патот за идните генерации“, изјави премиерката.

Мелони истакна дека Италија носи историска одговорност ова сеќавање да биде зачувано и пренесено. Како знак на таа определба, таа укажа на бројните комеморативни иницијативи организирани и оваа година од владата, меѓу кои и „Возот на сеќавањето“, кој ќе помине од северна до јужна Италија, симболично репродуцирајќи го патот на оние што избрале да останат Италијанци и покрај присилното прогонство.

„Италија никогаш повеќе нема да дозволи оваа историја да биде изопачувана, негирана или избришана. Ова не е историја на една гранична област или на одделна заедница. Ова е историја на цела Италија. Историја на секој од нас“, изјави уште Мелони.

Денот на сеќавањето во Италија е посветен конкретно на жртвите на фојбите – убиства и егзекуции без суд и пресуда, извршени од југословенските партизански формации и од тајната полиција ОЗНА – како и на иселувањето на Италијанците од Истра и Далмација по Втората светска војна. Во периодот меѓу 1943 и 1954 година, меѓу 200.000 и 350.000 луѓе ги напуштиле овие територии, кои преминале под управа на комунистичка Југославија. Најголемиот дел од иселените биле етнички Италијанци, но меѓу нив имало и Словенци и Хрвати кои избрале да го задржат италијанското државјанство. Покрај насилството, емиграцијата била забрзана и од последователната национализација, конфискација и административен притисок.

За време на диктатурата на Тито по 1945 година, Југославија била прошарана со илјадници концентрациони логори – од Триглав (Словенија) до Гевгелија (Македонија). Во Словенија, во масовни гробници се закопани над 150.000 луѓе, убиени од режимот на Тито, кој е определуван како седмиот најголем диктатор во светот по Втората светска војна. Во Хрватска, до ден-денес не е утврдена точната бројка на убиените, меѓу кои имало и жени и деца. Иста е судбината и на противниците на режимот во Србија, каде што, според најскромните проценки, биле убиени над 55.000 етнички Срби – опоненти на власта.

Во Босна и Херцеговина се наоѓа еден од најзлогласните концентрациони логори за македонските Бугари – Добој, каде што загинал дел од интелигенцијата на Македонија. Во самата Македонија, ликвидацијата на елитата, политичките опоненти и македонските патриоти започнала уште во есента 1944 година, со убиства на илјадници луѓе без суд и пресуда. Во затворот „Идризово“ и во логорот „Отешево“ кај Преспанското Езеро, смртта ја нашле стотици македонски Бугари, вклучително и личности со левичарски убедувања и поранешни членови на ВМРО. Србија и Македонија се единствените поранешни југословенски републики кои и до денес не ги имаат декласифицирано архивите на ОЗНА (Оддел за заштита на народот – југословенската политичка полиција непосредно по Втората светска војна), УДБА (Управа за државна безбедност – репресивната тајна служба на Тито) и КОС (Контраразузнавачка служба на Југословенската народна армија).