Бугарска делегација во Одеската Област: Поддршка за бугарските училишта и традиции во Украина во услови на војна

Поддршката од Бугарија за бугарската заедница во Украина е исклучително важна – околу ова мислење се согласија Росица Кирова, претседателка на парламентарната комисија за туризам во 52. Народно собрание на Република Бугарија, Златин Крстев, вонреден и ополномоштен амбасадор на Бугарија во Украина, и Светослав Иванов, генерален конзул на Бугарија во Одеса, при посетата на Националниот прес-клуб на БТА во украинскиот црноморски град. Бугарската делегација ја посети Одеската Област кон крајот на август по повод одбележувањето на 205-годишнината од основањето на Болград.

Росица Кирова, претседателка на парламентарната комисија за туризам во 52. Народно собрание на Република Бугарија, изјави: „Мојата посета започна во Измаил, каде што положивме цвеќе пред обновениот споменик на Христо Ботев. Средбите во Измаил ме потсетуваат дека, колку и да сме расеани, секогаш се собираме. Во градот постои голема бугарска заедница, чии претставници ја чуваат и ја почитуваат бугарската историја. Сите тие ги поднесуваат тешкотиите на оваа неправедна војна, која сè уште се води на територијата на Украина. При мојата прва посета можеби не бев целосно свесна за тоа што претстои и што се случува, но со секое следно доаѓање гледам колку состојбата станува пострашна. И за време на нашите посети го преживуваме тоа заедно со луѓето што живеат тука. Ситуацијата е исклучително напната.“

Но силата на Бугаринот е во тоа да преживее, да му одолее на времето, а токму таа сила ќе му биде потребна и при обновата на втората татковина, Украина, по завршувањето на војната, уверена е таа.

Затоа сметам дека одговорност на бугарската држава е со своите постапки да им покаже и јасно да им стави до знаење на надлежните во украинската држава дека цврсто стоиме зад луѓето со бугарски корени, рече Росица Кирова.

Таа исто така истакна дека во изминатите четири години работи исклучително посветено со претставниците на бугарската дијаспора во странство, со оние бугарски малцински групи што, како последица на историските настани, останале надвор од границите на Бугарија. Овие луѓе имаат бугарска национална самосвест и ги зачувале бугарскиот јазик и традициите. Пред четири години првпат се сретнав со нивни претставници и гледам како им се менува животот за време на војната. А тоа ја прави нашата поддршка уште поважна, рече Кирова.

„Во Болград ја одбележавме 205-годишнината на градот. Им благодарам на градоначалникот и на генералниот конзул за поканата и за можноста да учествувам во нивните свечености. Ги поддржавме Бугарите не само со нашето присуство, туку покажавме и дека сме подготвени да ги застапуваме нивните интереси“, нагласи Кирова.

Таа раскажа дека, покрај учеството на свеченостите во Болград, оствариле и средби во Бесарабское, во Болградскиот Реон, каде што градоначалникот е бесарабски Бугарин, а речиси сите вработени се Бугари.

„Таму во мир живеат Бугари и припадници на други националности, меѓу кои Украинци, Молдавци, Гагаузи и други. Исклучително е важно да се истакне дека овие луѓе нашле начин да живеат заедно и во мир, да ја бранат својата територија на свој начин и со средствата со кои располагаат. Ова е општина што е прилично отсечена од главниот пат. Тие се гордеат со своите корени. Таму се зачувани бугарските традиции. Независно од овие посети, во Бесарабската Општина дониравме учебници и компјутери“, додаде претседателката на парламентарната комисија.

Според Росица Кирова, многу важна била средбата со раководителот на Одеската обласна воена администрација, Олег Кипер, бидејќи официјалните институции во Одеската Област го имаат последниот збор при спроведувањето на сè што се случува таму.

„Се обидов да ја нагласам смислата на старата поговорка дека дрво без корени нема иднина и брзо се суши. Тоа важи за секој човек, но пред сè го поврзувам со Бугарите тука, кои треба да ги помнат своите корени и својот јазик, да помнат како Бугарите тука ја нашле својата втора татковина, како најпрво граделе цркви и училишта, а потоа сè друго. Овие луѓе се украински граѓани, ја сакаат својата татковина Украина, ги преживуваат ужасите на војната и токму затоа поддршката од Бугарија е исклучително важна“, рече Росица Кирова.

Во Украина во моментов се спроведува образовна реформа која, согласно украинското законодавство, предвидува можност сите етнички малцинства да бидат застапени во наставниот процес.

„Во секоја реформа, за таа да биде успешно спроведена, постојат ситни детали за кои треба да се ангажираме и да дадеме поддршка. Сметам дека во бугарската држава постои единствен став дека треба да им помагаме на Бугарите во Украина. Се обидов во основни црти да ги изложам проблемите што ги издвоив по многубројните разговори што ги водев – проблеми што можат да се решат. Тие се слични на оние што ги имавме при усвојувањето на новата спогодба за Болградската гимназија пред четири години. Тогаш директорката ги изложи проблемите, со помош на генералниот конзул, кој ги доставуваше потребните информации за средбите со украинскиот амбасадор во Бугарија, со Министерството за образование и наука на Бугарија и за заедничките средби меѓу двете министерства, сè додека не се усогласија сите поединости на спогодбата. Таа овозможува да се зачува постојниот статус на гимназијата и таа да остане место и средиште каде што ќе се изучуваат бугарскиот јазик, историја и литература во сите три степени на образованието“, нагласи Кирова.

Во врска со новата образовна реформа во Украина, го информирав господинот Кипер дека бугарската држава може да помогне, преку двете министерства за образование, во подготовката на приспособени учебници и наставна програма во согласност со украинскиот образовен систем, наменети за училиштата во кои учат деца со бугарско потекло, додаде таа.

„Нè очекува многу работа. Во рамките на оваа посета се запознавме и со работата на фабриката за кабли во Одеса, чиј сопственик е бесарабски Бугарин. Тој ни раскажа како го развивал својот бизнис низ годините. Ни помогна да пренесеме близу осум илјади учебници, како и компјутери, за бугарските неделни училишта во Бесарабија“, сподели Росица Кирова.

„Украина е мултикултурна држава и би требало да се гордее со малцинство какво што е бугарското. Тоа е историска заедница која ќе продолжи да живее тука и да го збогатува економскиот и културниот живот на Одеската Област и на државата“, заклучи претседателката на парламентарната комисија.

Генералниот конзул на Бугарија во Одеса, Светослав Иванов, им се заблагодари на претседателката на парламентарната комисија, Росица Кирова, и на новоименуваниот амбасадор на Бугарија во Украина, Златин Крстев, за поддршката за време на посетата на Одеската Област.

„Оваа поддршка е многу важна и треба да се зајакне, бидејќи нашата мисија е да работиме со најголемата историска бугарска заедница надвор од границите на земјата. Во текот на 35-те години постоење на независна Украина, бугарската дијаспора помина низ многу преобразби. Бројот на бугарските општествени организации значително се зголеми, а пред војната имаше 82 бугарски неделни училишта. Во моментов бугарското Министерство за образование и наука одобри финансирање на 48 бугарски неделни училишта во Украина, од кои 45 се во Одеската Област“, раскажа Светослав Иванов.

Ниту административно-територијалната реформа не поминала лесно. Во Бугарија биле вложени големи напори, вклучително и со ангажман на бугарската амбасада, за да се зачува Болградскиот Реон, нагласи Иванов.

Генералниот конзул објасни дека во овие воени години се насочени кон одбележување на бугарските национални и традиционални празници, поддршка на бугарските неделни училишта и општествени организации, како и учество на настани поврзани со бугарската заедница.

„Нашите напори се целосно насочени кон зачувување на бугарскиот национален идентитет, народните традиции и обичаи и бугарскиот јазик. Вложуваме навистина големи напори. Работата во врска со Болградската гимназија започна уште во мај 2023 година, откако ја обновивме дејноста на Генералниот конзулат. Подготвив најмалку четири-пет предлози за новата спогодба за гимназијата. На крајот, во март годинава беше финализиран овој протокол, што претставуваше многу голем успех за нас како дипломатско претставништво и за Бугарија во целина“, рече Светослав Иванов.

„На вакви значајни настани, како што е одбележувањето на основањето на Болград, се осврнуваме не само на дел од нашата историја, туку и на историјата на бесарабските Бугари. Потребно е значително поголемо присуство од Бугарија на ваквите настани“, смета генералниот конзул.

„За мене е голема чест, откако му ги врачив акредитивните писма на претседателот на Украина, Володимир Зеленски, да ја посетам Бесарабија и бугарската заедница, која нè пречека со леб и сол. Насекаде нè пречекаа со голема љубов и како стари пријатели, ја почувствував љубовта кон Бугарија. Овие први средби со Бугарите во Бесарабија ќе ги паметам цел живот“, изјави вонредниот и ополномоштен амбасадор на Бугарија во Украина, Златин Крстев.

„Заедно со Бугарите од Болград ја одбележавме 205-годишнината од основањето на градот, основан од бугарски доселеници. Тие го зачувале бугарското во себе, традициите, обичаите и јазикот. Покрај тоа, кај Бугарите видовме и многу тага што ја доживуваат во оваа војна, тага по загубените блиски“, рече амбасадорот.

„Средбата со гувернерот беше важна, успеавме да разговараме за образовните и културните процеси меѓу Бугарите во Одеската Област. Ги разгледавме можностите за развој на економските односи меѓу Одеската Област и Бугарија, бидејќи сме многу блиски и географски и историски. Овие односи ќе придонесат за егзистенцијата и деловните можности на Бугарите во регионот, како и за поголемо зближување меѓу нашите држави“, истакна Златин Крстев.