| | |

(Видео) Стојан Рајчевски: Тројцата бугарски егзарси оставија поука за државничка мудрост

Во Бугарската академија на науките на 17 ноември беа претставени три книги на историчарот Стојан Рајчевски од едицијата „Должност и чест“. Секоја од нив е посветена на животот и делото на еден од тројцата бугарски егзарси – Антим I, Јосиф I и Стефан I. Во интервју за БГНЕС, авторот зборува за нивниот придонес во одбраната на црковната независност и за улогата на Бугарската црква во зачувувањето на националното единство.

„Сметав дека покрај генералите, научниците, револуционерите и војводите, треба да го претставиме и бугарското свештенство. Особено бугарските владици, кои со своето залагање и борба ја извојуваа независноста на Бугарската црква по нејзината долгогодишна потчинетост на туѓа духовна власт“, изјави Рајчевски.

Според историчарот, црковната независност и улогата на црквата како потпора на националното единство се меѓу најзначајните придобивки на бугарската преродба. Рајчевски посочи дека познавањето на делото на тројцата егзарси е важно за разбирањето на бугарската државност, а во јавноста тоа често се сведува на податоците од учебниците.

„Младите и младите политичари треба да се запознаат со нивната политичка и животна мудрост. Нивното дело не било само црковно. Тоа било и просветителско, поврзано со бугарското образование, воспитание и државност“, рече Рајчевски.

Во делото на Антим I, првиот бугарски егзарх, Рајчевски ги истакнува неговата морална цврстина и подготвеноста за саможртва. И покрај заканите, Антим I го бранел бугарскиот идентитет меѓу верниците.

„Тој минува низ тешки искушенија затоа што го брани бугарскиот идентитет во духовниот живот на својата паства. Стоички ги поднесува прогонството и страдањата, но ѝ останува верен на бугарската национална кауза“, нагласи историчарот.

За егзархот Јосиф I, Рајчевски оцени дека неговата политичка мудрост и дипломатска умешност му помогнале да ја стекне довербата на османлиските власти и на странските претставници во Цариград. Благодарение на таа доверба, Јосиф I помогнал во ослободувањето на уапсени бугарски учители, револуционери и угледни јавни личности.

Во пресрет на Првата светска војна, Јосиф I согледал дека националните идеали се загрозени и ги повикал бугарските државници на средба во Синодот. „Тој ги повикува сите политичари да се соберат кај него и лично им пишува за заедно да размислат како да ја донесат најдобрата одлука за Бугарија“, раскажа Рајчевски.

Делото на Јосиф I го продолжил неговиот наследник, егзархот Стефан I, кој, според Рајчевски, дал значаен придонес за укинувањето на шизмата и за обновувањето на црковното единство.

Историчарот смета дека нивните наследници во делото на тројцата егзарси можат да најдат пример како да ги бранат националните интереси без конфронтација и без да се откажат од своите начела. Го издвои Јосиф I, кој успеал „со голем такт и одмерен пристап да ја афирмира бугарската кауза без да ѝ наштети на заедничката идеја“.

Според Рајчевски, тројцата духовни водачи биле претставници на бугарската интелигенција свесни за својата одговорност кон општеството. Тој смета дека свештениците, учителите, универзитетските професори и другите интелектуалци треба да ги следат општествените и политичките случувања.

Слични Објави