БСП: НЕМА УСЛОВИ ЗА „ДА“ ЗА МАКЕДОНИЈА
Извршното биро на Националното собрание на Бугарската социјалистичка партија разговараше за подготовките за преговори меѓу Република Северна Македонија и ЕУ и ја усвои следната позиција:
Европската иднина на РСМ не може да се постигне на штета на нашето национално единство, бугарската историја и компромиси со историската вистина. Согласноста на Бугарија не може да се тргува или да се дава под надворешен притисок.
Извршното биро одлучи да ја презентира и брани оваа политичка позиција од страна на европратениците од РСМ во европските институции.
Еве го целиот текст на позицијата:
Позиција на Извршното биро на Националниот совет на БСП за подготовка за почеток на преговори меѓу
Република Северна Македонија и Европската унија
БСП постојано и во принцип ја поддржуваше европската перспектива на Република Северна Македонија (РСМ), водена од свесното разбирање дека ова е важен чекор во обезбедувањето мир, стабилност и просперитет во регионот. Во влада или во опозиција, БСП побара национален консензус и политички консензус за ова прашање.
Во 2017 година, БСП го поздрави потпишувањето на Договорот за пријателство, добрососедство и соработка меѓу Бугарија и Република Северна Македонија, изразувајќи ги своите очекувања дека ќе ги постави односите меѓу двете земји на стабилна, принципиелна и прагматична основа.
БСП ја поддржа и декларацијата на 44-то Национално собрание од 10 октомври 2019 година, во која недвосмислено и категорично беа наведени условите врз основа на кои Бугарија ќе даде зелено светло за почеток на предпристапните преговори на РСМ со Европската унија.
Наспроти позадината на интензивните преговори меѓу Бугарија и РСМ во последниве денови, со посредство на Германија како претседател на Советот на ЕУ, и врз основа на националниот интерес и земајќи ги предвид очекувањата на јавноста,
Извршно биро на Националниот совет на БСП:
- го признава недостатокот на транспарентност и отчетност од страна на бугарската влада во врска со спроведувањето на Договорот за пријателство, добрососедство и соработка од 2017 година. Денес, три години по неговото потпишување, има голем број отворени прашања и сериозни отстапувања од тогашните билатерални договори. За жал, оваа проценка за спроведувањето на Договорот стана јавна само во последните неколку месеци, во контекст на европската дебата за проширување на ЕУ. Треба да се напомене дека поволното опкружување создадено летото 2017 година не беше целосно искористено од бугарската влада и со нејзината неактивност го пропушти моментот за одлучно културно, економско и политичко приближување меѓу двете земји;
- изјави дека изнаоѓањето трајно и одржливо решение за спорните прашања меѓу Бугарија и Република Северна Македонија врз основа на дополнителни законски обврзувачки механизми мора да остане предуслов за напредок во процесот на пристапување на земјата во ЕУ. Додава дека, во духот на европското единство, во време на екстремни предизвици, решавањето на клучните билатерални прашања мора да претходи на почетокот на претпристапните преговори и закажувањето на првата меѓувладина конференција;
- смета дека одржувањето на добрососедските односи и спроведувањето на потпишаните билатерални договори со Грција и Бугарија, исто така, мора да бидат потврдени во Рамката за преговори со ЕУ како хоризонтален критериум за членство што треба да се почитува во текот на процесот на преговори;
- нагласува дека европската иднина на РСМ не може да се постигне на штета на нашето национално единство, бугарската историја и компромиси со историската вистина. Ова значи неповратно одбивање на официјалните власти во Република Македонија од политиката за поддршка и охрабрување на тврдењата за признавање на т.н. „Македонското малцинство“ во Бугарија, вклучително и во меѓународни формати;
- привлекува внимание на фактот дека бугарската позиција треба да биде недвосмислена во однос на употребата на официјалното и целосно уставно име на Република Северна Македонија како земја кандидат. Нејасно регулирани отстапки во оваа насока во иднина би можеле да ги доведат во прашање територијалниот интегритет и националната безбедност на Бугарија;
- забележува дека предложениот бугарски компромис за признавање на денешниот македонски идентитет и јазик треба неотповикливо да оди рака под рака со признавањето на нивните бугарски корени и генеза. Треба да биде јасно дека јазичната норма прогласена за уставен јазик во Република Северна Македонија е поврзана со еволуцијата на бугарскиот јазик и неговите дијалекти во поранешната југословенска република по нивното кодифицирање по 1944 година;
- повикува на крај на сите форми на „говор на омраза“ и антибугарската пропаганда, кои повторно беа широко распространети во РСМ во последните месеци и ја продлабочија климата на недоверба;
- се надева дека Заедничката мултидисциплинарна експертска комисија за историски и образовни прашања ќе се состанува редовно и во конструктивен дух, со цел да се постигнат взаемно прифатливи и брзи резултати;
- жали што блокирањето на спроведувањето на Договорот за соседство ја попречува работата на Заедничката меѓувладина комисија и развојот на целосните економски односи, вклучително и спроведувањето на инфраструктурни проекти важни за регионот и Бугарија;
Со оглед на горенаведеното, нагласуваме дека во овој момент нема услови за давање согласност од Бугарија да ги започне преговорите за членство на РСМ во ЕУ. Согласноста на Бугарија не може да се тргува или да се дава под надворешен притисок, но мора да биде предмет на национален консензус и обврзана со цврсти правни основи за одржливо решавање на чувствителни прашања во заштитата на интересите на бугарската држава и нејзините граѓани.
Водени од разбирањето за потребата од координирана бугарска позиција, ја повикуваме бугарската влада, претставена од премиерот Бојко Борисов и министерката за надворешни работи Екатерина Захариева, да ја претстави позицијата на Бугарија во Националното собрание пред состанокот на Советот за општи работи на 10 ноември 2020 година.
Слична обврска произлегува од декларацијата на бугарскиот парламент усвоена во октомври 2019 година.

