|

Дел од чинот-изложение за избор на бугарски патријарх и митрополит Софијски посветен на Охридската архиепископија

Ви го пренесуваме делот од чинот-изложение за избор на Бугарски патријарх и Софијски митрополит посветен на историјатот на Охридската архиепископија.

По падот на Источна Бугарија и нејзиниот главен град Преслав, бугарскиот патријаршиски трон се преселил на запад, каде што продолжило вистинското и легално постоење на бугарската држава. Во Првиот сигилиј од јули 1019 година и во Вториот сигилиј од мај 1020 година на императорот на Источното Римско Царство, именувано од современата историографија како Византија, Василиј II, го потврдува автокефалниот статус на Бугарската архиепископија со седиште во градот Охрид како правен наследник на деградираната во Архиепископија од Патријаршија на Дрстер од страна на императорот Јован Цимисхи во 969 година, иако тој го сторил тоа со право на сила без потребната сила на законот кој ја бара црковната санкција. Од споменатите царски едикти се утврдува дека престолот на бугарскиот архиепископ се наоѓа во Охрид – последната престолнина на Бугарија, со која владеела династијата на Комитопулите. Со издадените две сигилиј на император Василиј II, бугарскиот патријарх Давид бил сменет и испратен во Цариград, а Јован бил поставен за прв „архиепископ Охридски и на цела Бугарија“. Во писмото до ерменскиот владетел Леон II од крајот на 1213 година, вселенскиот патријарх Теодор II Ириникос го споменува „Неговата Светост Архиепископот и Архипименарх на сите Бугари“ Јоан Каматир, чиешто архиепископско седиште е во градот Охрид.

Во 1235 година, на големиот Сеправославен собор, одржан во градот Лампсак, Бугарската црква – со главен град Трновград, исто така добива официјално и канонско признание за своето патријаршиско достоинство од сите источни патријаршии. Така автокефалниот патријарх во Трново уредно го добива петтото место во православниот диптих и се етаблира како високопоставена личност во црковниот и државниот, политичко-социјалниот и културно-просветниот живот на бугарскиот род и сеопштото православие.

За прв Трновски патријарх, овој Собор го прогласува Јоаким Први – прв бугарски патријарх, ракоположен од сите источни патријарси во Лампсак, кој се вбројува во редот на светителите. За светци на Светата православна црква беа прогласени и други трновски патријарси: високомаченикот за верата Макариј и славниот, сеславен и богоносен патријарх свети Ефтимиј, под кого Светата православна црква во бугарските земји постигна висока власт и огромно меѓуцрковно влијание. Патријаршискиот институт стана и столб, освен на верба во Христа, но и симбол на бугарското национално и духовно-културно единство. Во овој славен период Бугарската православна црква успешно го шири Словото Божјо на разбирлив јазик за народите во земјите на Западен Балкан и на северната хемисфера, каде што претставниците на трновската книжевна школа беа избрани и ракоположени за митрополити – на Киев, Литванија, Москва и цела Русија.

Во трагичната 1393 година за нашиот народ, светата Бугарска патријаршија ја сподели судбината на нашата земја и поради воени и политички околности го прекина своето институционално постоење. Во Отоманската империја, Бугарската црква потпадна под фактичко и правно владеење на Вселенската патријаршија, а во 1416 година – и официјално под нејзина јурисдикција, не со црковна одлука во согласност со црковното право, туку по волја на султанот. Во оваа ситуација православниот бугарски народ живеел речиси пет века.

Судбината на славната Трновска патријаршија во 1767 година ја споделила и другата наша вековна црковна институција – автокефалната Бугарска архиепископија со седиште во градот Охрид. Така, Бугарите – единствениот народ кој имал во исто време две автокефални православни цркви за време на Второто бугарско кралство и со национална, но и државотворна бугарска архиепископија, потоа во целост нашата света црква, со своите древни и славни престоли. – Патријаршиската во Трново и Архиепископијата во Охрид – привремено престануваат да постојат додека нашиот Семилостив и Севеликодушен Бог повторно не ја оживеа и по трет пат и ни ја дари со благодатта на автокефалноста.

Слични Објави