| |

Љупчо кај обвинител, Мијалков на слобода 

Пишува: Костадин Филипов/Труд

Во фолклорот крај Вардар многу често, или барем почесто отколку кај нас, се употребуваат турски зборови или поговорки од времето на Отоманската империја. Така е и во мојот роден Петрич. Најпопуларно објаснување за овој факт се оние додатни 34 години во кои Бугарите од овој дел на нашата етничка земја биле под турско ропство. Стара Бугарија ја доби својата слобода во 1878 година, додека Македонија ја доби слободата дури во 1912 година.

Па, кога станува збор за лажната локална правда, една од популарните фрази кои често се користат од другата страна на границата е оваа: „Кадија те тужи, Кадија те суди, Кадија те казнува“. Разбирливо е, нели? Истиот човек те обвинува, те осудува и те казнува. Нема поделба на власта, нема поделба на функциите меѓу обвинителството и судот итн. Со два збора – тоталитаризам и едноумие на дело, карактеристични за праксата во османлиската држава. Последното нешто што е важно во таква ситуација е правото на обвинетиот на одбрана и жалба. Судијата те обвинува, ја изрекува казната и те казнува. Точка.

Претседателот на културниот клуб „Иван Михајлов“ од Битола, Љупчо Георгиевски, во петокот се јави на поканата што му ја испрати тамошното обвинителство. Таму отишол заедно со своите адвокати, веројатно од љубопитност, за да дознае кои мотиви го мотивирале обвинителството во Битола да ја испрати поканата. Иако веќе однапред се знаеше дека Георгиевски е типичен пример за жртва на политичка клевета, што е вообичаена практика во Северна Македонија. 

„Сигналот“ против него дошол од малата парламентарна, но крајно гласна и бучна партија „Левица“, која не ги крие своите просрпски и проруски симпатии и врски. Како што стана јасно, претседателот на Културниот клуб е повикан како осомничен за ширење расизам и ксенофобија по електронски пат. Разговорот траел околу два часа, по што неговиот адвокат Насер Рауфи изјавил дека нема никаква основа за такво обвинение и дека Георгиевски не е обвинет.

Што не значи дека дотичната „процедура“ нема повторно да се повтори и Георгиевски нема повторно да биде ставен на тест и притисок. Едноставно ќе се измисли друго обвинение, веројатно на следниот сигнал на политичка партија или друга јавна институција, која во принцип не може да ја проголта можноста Бугарите во Северна Македонија да го искористат своето уставно право да се здружуваат. Ќе го подготват „сигналот“, ќе го испратат до обвинителството во Скопје кое ќе го препрати до локалната структура каде живее обвинетиот престапник.

Со Љупчо се сретнавме на почетокот на ноември, на Задушница, кога заедно отидовме да оддадеме почит на бугарските војници и офицерски гробишта во селото Цапари, битолско. Уште тогаш беше јасно дека откако парламентот едногласно го усвои Законот за партии и здруженија со обемниот список на забранети активности, неговото повикување во обвинителство или полиција беше прашање на денови. Но и тогаш беше категоричен, дека тој и луѓето околу него нема да се предадат. Тогаш си дозволив да му препорачам една работа – да се обезбеди солидна и стабилна правна помош, во која и бугарската држава мора да помогне.

Случајот со Спаска Митрова се случи летото во 2009 година. Во Бугарија имаше парламентарни избори на кои една патриотска партија не влезе во Народното собрание. Од неа се појавија информациите за прекршените права на бугарската државјанка Спаска Митрова од Гевгелиско, која имала расправија со нејзиниот сопруг. Спор кој многу брзо, од чисто домашен, како илјадници низ светот, се претвори во голем проблем на меѓудржавните односи меѓу Бугарија и Република Македонија. А бидејќи Спаска имаше бугарско државјанство, под притисок на медиумите кај нас и политичките формации со патриотски полнеж, нашата амбасада во Скопје почна да ја поддржува младата мајка. Нормално, прва и непосредна задача беше да и се обезбеди правна заштита за да се бори за нејзините интереси во случаите што ги водел нејзиниот сопруг во родниот град Гевгелија. Колку оваа задача изгледаше порутинска, толку повеќе стануваше најголемиот проблем како што поминуваа деновите и месеците. Но, не поради неподготвеноста на дипломатите од амбасадата да го решат проблемот, туку затоа што секое од имињата што беа поканети да се ангажираат, многу брзо потоа се откажаа. Од нашата мисија во Скопје не се колебаа да бараат сериозни имиња во професијата. Ако не се лажам, еден од нив беше и поранешниот главен обвинител Ставре Џиков, кој по завршувањето на мандатот влезе во адвокатурата. Другиот беше поранешниот министер за внатрешни работи Љубомир Михајловски-Џанго, за кого при влегувањето во судот во Гевгелија, полицајците станаа на нозе и го поздравија, иако беше цивил. И тој се повлече. Сè додека адвокатот Шпенд Деваја, сопругот на Теута Арифи, не го презеде случајот. Теута беше познат бранител на човековите права и активист за правата на жените Албанки. Потоа стана вицепремиер за европски прашања во една од владите на Никола Груевски, а до неодамна беше градоначалник на Тетово. Но, адвокатот Деваја, член на популарна албанска фамилија во Република Македонија, си ја заврши работата.

За овој случај може да се каже многу повеќе, но темата е за нешто друго. Бидејќи тогашниот амбасадор, генерал Михо Михов, замина во Софија за да учествува на парламентарните избори како кандидат за национален претставник, тогаш во летото 2009 година, привремен управител на нашата амбасада во Скопје беше Ангел Ангелов. Да, тоа е нашиот сегашен амбасадор во Северна Македонија. Очигледно добро е научена лекцијата од случајот Спаска Митрова, лесна и земја. Затоа што заедно со Љупчо Георгиевски во петокот во битолското обвинителство беше адвокатот Насер Рауфи. Мене лично ми беше драго затоа што се сеќавам на неговото учество во некои од најскандалозните случаи кои правосудството на новата држава ги памети. Тој ги бранеше обвинетите во случајот „Диво насеље“ во Куманово, кога во вооружена престрелка меѓу група мажи дојдени од Косово и полицијата загинаа осум униформирани лица и неколкумина од напаѓачите. Против останатите имаше бучен судски процес, во кој бранител беше токму Насер Рауфи. Случајот „Диво насеље“ ја изеде главата на семоќниот братучед на премиерот Никола Груевски – шефот на тајните служби Сашо Мијалков, кој беше принуден да поднесе оставка поради неговата неспособност да се справи со ситуацијата.  

Така стигнавме и до Мијалков. Истиот ден кога Љупчо Георгиевски беше во обвинителството во Битола, петчлениот совет на Апелациониот суд во Скопје одлучи да му ја укине 12-годишната затворска казна на Мијалков во еден од најтешките случаи против него – масовното прислушување на десетици илјадници граѓани на земјата. Со објавувањето од Зоран Заев на разговорите од тие прислушувања, почна „Шарената револуција“ со која беше урнат режимот на Груевски.

Тоа решение на апелацијата, независно од мотивите, одекна како бомба и шок во јавноста. Дури еден колега и пријател од Скопје, кој работи за Дојче веле, повика полиција да влезе во Апелациониот суд бидејќи таму… нешто не е во ред. Претпоставувам дека овој случај доволно долго ќе ја тресе државата, така што за него е само тоа. Засега!

И, така. Љупчо кај обвинител, а Сашо Мијалков на слобода. Убаво, а?



Слични Објави