МПО – 100 години македонските Бугари во САД се борат против македонизмот и за независна Македонија

//

Македонската патриотска организација (МПО) е најголемата иселеничка организација на Бугарите во светот. Создаденa е од бежанци од сите делови на Македонија во Форт Вејн во 1922 година. Нејзиното основање било лична одлука на Тодор Александров, кој ги обединил сите мали постоечки организации во Северна Америка во тоа време. Подоцна, МПО се шири во Јужна Америка – Бразил и Аргентина, а исто така и во Австралија, Белгија. За МПО е напишана и химната на ВМРО „Изгреј зора на слободата“, јавува БГНЕС.

Главната цел на организацијата е да ги брани правата на Бугарите од поробената Македонија од српската и грчката пропаганда и терор. Таа активно работи за создавање на бугарско лоби, одржувајќи контакти со американската политичка, деловна и научна елита, вклучително и ангажирање на претставници на Конгресот и администрацијата во Вашингтон со бугарската кауза.

МПО од своето формирање до денес го штити бугарскиот етнички карактер на Македонија. Весникот на МПО „Македонска трибуна“ ја информира американската и светската јавност за маките на Бугарите во Македонија и за теророт што во Македонија го воспоставил југословенскиот диктатор Јосип Броз Тито по 1945 година. Денеска во Форт Вејн се отвора јубилејна конвенција посветена на стогодишнината на МПО.

Со проф.д-р Трендафил Митев, претседател на Македонскиот научен институт во периодот 2008-2014 година, БГНЕС разговара за улогата и значењето на ИПО.

Тој потсетува дека бугарската емиграција во САД се појавила во последната четвртина на 19 век, а во почетокот соодносот меѓу Бугарите од ослободените земји и поробена Македонија бил приближно еднаков, со вкупна бројка од околу 50.000 луѓе. Промените настанале со избувнувањето на Балканските војни. Потоа дел од Бугарите од Царство Бугарија, кои требало да отслужат задолжителен воен рок, се вратиле во татковината за да учествуваат во војните за национално обединување.

„Поради ова, односот во бугарското етничко тело во новиот свет се менува во корист на македонските Бугари, а по Нејскиот договор, со кој Македонија конечно била распарчена, овие луѓе почнале да ги повлекуваат роднините, семејствата и пријателите од Македонија. Така, меѓу двете светски војни, македонската бугарска емиграција во САД и Канада доминирала во структурата на бугарското емигрантско ткиво“, објаснува проф. Митев, кој е автор на голем број монографии за МПО и Бугарите во Северна Америка.

Бугарите во Егејска и Вардарска Македонија под грчка и српска власт се поставени во исклучително тешка ситуација. Бугарското етничко тело во Америка имало потреба да создаде своја патриотска политичка организација, која со пропаганда на бугарската национална кауза, вистината за Бугарите во Македонија, да го задржи вниманието на светската јавност и во можен иден момент, да се донесе поправедна одлука за македонското прашање. Така, од 2 до 4 октомври 1922 година во Форт Вејн, САД се одржал првиот основачки конгрес на Македонската патриотска организација. Најголема заслуга за нејзиното создавање има Јордан Чкатров, кој подоцна ќе биде една од првите жртви на југословенскиот македонизам. Тој и неговиот брат Димитар Чкатров, како и илјадници други Бугари, биле убиени по лична наредба на диктаторот Јосип Броз Тито и неговите слуги Лазар Колишевски и Светозар Вукмановиќ-Темпо.

„Јордан Чкатров бил испратен лично од Тодор Александров за секретар на ЦК на МПО затоа што бил високообразована личност со големо организациско искуство. Тој прави обиколки низ големите градови во Северна Америка, каде што има постојана македонско-бугарска дијаспора, ги создава локалните структури на организацијата, со што организациски и финансиски ја стабилизира МПО како национална патриотска бугарска структура“, вели проф. д-р Митев.

Чкатров вложил големи напори и на 10 февруари 1927 година се појавил првиот печатен орган на МПО весникот „Македонска трибуна“. „Ова е еден од најдолговечните бугарски патриотски весници во Новиот свет. Тоа е главната алатка за одржување на врската меѓу емиграцијата, нејзиното централно раководство и татковината“, забележува историчарот.

Проф. Митев истакнува дека весникот игра многу важна улога во културниот живот на бугарската емиграција. „На неговите страници се објавени многу важни документи поврзани со реакцијата на иселеништвото против самоволието на властите во Вардарска и Егејска Македонија. Презентирани се сумирачки информации за активностите на бугарското училиште, во кое што го учат бугарскиот јазик децата на емиграцијата, бугарските православни цркви, воопшто „Македонската трибуна“ продолжува да го збогатува духовниот живот на бугарската емиграција“, додава истражувачот.

1941 година била исклучително важна за постоењето на МПО.

„Германија ги прегази Југославија и Грција, во условите на Втора светска војна се наметнал проблемот за биолошкиот опстанок на Бугарите во Вардарска и Егејска Македонија и зачувувањето на нивните имоти. Затоа Бугарија влегла со војска во Вардарска Македонија, потег, што емиграцијата го оцени како второ национално обединување на бугарскиот народ. На страниците на весникот „Македонска трибуна“ се појавуваат крајно објективни анализи за тоа како бугарската војска била пречекана со цвеќиња, знамиња, со масовни демонстрации на бугарски патриотизам од страна на населението во Вардарска Македонија.

Бугарската држава почнала да ги обновува рушевините предизвикани од германско-југословенската војна. Уништените патишта, мостови, станици биле обновени со бугарски државни средства. Емиграцијата го забележува заживувањето на бугарскиот духовен живот во Вардарска Македонија“, вели проф. Митев.

Бугарското свештенство се враќа, бугарските општински центри се обновуваат – сето тоа се забележува од емиграцијата.

„Голема грешка на бугарската влада е таа што од декември 1941 година, Бугарија и објавува војна на САД. Тоа го отежнува делувањето на МПО, но организацијата никогаш не се откажува од својата главна идеја дека второто национално обединување на бугарскиот народ се случило во април 1941 година“, нагласува проф. Митев.



По завршувањето на Втората светска војна, МПО одигрува исклучително важна улога во напорите македонското прашање да се врати во прв план на дипломатската сцена. „Двапати се испраќаат делегации во Белата куќа, има средби со секретарите на претседателот Делано Рузвелт, трипати се испраќаат делегации во новосоздадените Обединети нации во Њујорк, писмени изјави се испраќаат до големата тројка – Черчил, Рузвелт и Сталин во поврзани со фактот дека македонското прашање чека решение“, потсетува проф. Митев.

Во тој момент МПО сметаше дека шансите за праведно решение на македонското прашање се мали, бидејќи Грција и Југославија биле на страната на победниците. Токму затоа немало големи шанси за целосно национално обединување на бугарскиот народ.

„Затоа во 1944-1945 г МПО ја покренува идејата за „слободна и независна Македонија“, односно бидејќи не е можно национално обединување на бугарскиот народ, треба да се создаде нова држава – Република Македонија, која би била втора држава во која доминираат Бугарите на Балканскиот Полуостров, но на Париската мировна конференција во февруари 1947 година бил потпишан нов Париски договор, кој не дал решенија за ова прашање“, вели историчарот.

МПО разобличува се што се случува во Вардарска Македонија, првиот удар врз македонизмот го задава токму таа организација.

„Тие ги разоткриваат со конкретни факти – сите физички убиства на оние Бугари кои станале жртва на македонистичката трансформација на македонското општество, присилната македонизација на Бугарите во Македонија“, вели проф. Митев.

„Многу гротескно се коментира новосоздадената македонска азбука, каде од српската Караџица се земени само 6 букви, тврдата самогласка „ъ“ е отстранета, за да се елиминира врската со западните бугарски говори, од кои еден е македонскиот. Докажана е целосната несоодветност. Бугарскиот народ во Македонија не го знае овој јазик, допрва треба да научи да се научи да зборува и да пишува на овој јазик. Тоа го примитивизира кириличното писмо во границите на Вардарска Македонија“, потенцира научникот.

Почнуваат и анализи за тоа како да се фалсификува бугарската историја во Македонија и се докажала несоодветноста на тврдењата дека постоела вечна македонска националност, државност и затоа македонска држава се гради на изразено антибугарска основа.

„И во новите услови на Студената војна, МПО го држи високо знамето на патриотизмот, на вистината дека словенското население во Македонија е бугарско население“, забележува историчарот.

Во тоа време односите меѓу јавноста во Бугарија и организација биле нарушени. Тие беа обновени дури по демократските промени во 1989 година преку обновениот Македонски научен институт во Софија.

„Нашите делегации беа на три конгреси на МПО – во 1990 година, 1995 година во Вашингтон, 2001 година во Чикаго. Така, на овој начин се обнови бугарскиот политички простор, кој со заеднички сили ја брани вистината за бугарскиот карактер на словенското население во Македонија“, вели проф. Митев.

Клучни фигури од првата генерација во активностите на МПО се Јордан Чкатров, Петар Ацев, Љубен Димитров, а веќе по Втората светска војна во организацијата работат многу Бугари од Царството, како Борислав Иванов, браќата Георги и Пандо Младенови, д-р Иван Гаџев. „Сите овие луѓе го дадоа свој придонес, на пример, д-р Гаџев вложи многу пари за да го изгради познатиот Институт за историја на македонската бугарска емиграција во Новиот свет, па успеа да го зачува документарното наследство на бугарското патриотско движење. и го донесе во татковината на денешно складирање“, рече проф. Трендафил Митев.

МПО е пример за тоа дека Бугаринот каде и да е во светот може и треба да ја зачува својата национална самосвест и да дава свој придонес во одбраната на бугарските национални интереси. Претседателот на Бугарија Румен Радев ќе додели Орден Св. Кирил и Методиј“ на МПО.



Претходна статија

Дваесет лица се спасени од поројниот дожд во Карлово, централна Бугарија

Следна статија

Изгубената крстоносна војна на МАНУ

Најново од Вести