Проф. д-р Павлов: Санстефанска Бугарија е бугарски национален идеал, а не руски проект

„Санстефанска Бугарија е бугарски сон што нe се потпира на никаков руски проект, туку на етничките реалности“, изјави за Actualno.com историчарот проф. д-р Пламен Павлов во пресрет на 3 март и во врска со тврдењето на маргиналната организација Илинден – Тирана дека Санстефанска Бугарија е руски проект и дека Македонците живеат во областите каде што живееле со векови — Преспа, Голо Брдо, Гора и Врбник. Според него, исто така, претензиите за македонски елементи се апсолутно неосновани од гледна точка на 1878 година. „Тоа е шпекулација, како што обично се прави во такви средини“, смета историчарот.

Проф. Пламен Павлов е специјалист по историја на Византија и балканските држави во периодот IV – XV век, автор на десетици книги, енциклопедии, учебници и поезија, сценарист и консултант на документарни филмови посветени на бугарското минато и судбината на Бугарите во странство, како и претседател на Извршната агенција за Бугарите во странство во периодот 1998 – 2002. Проф. Павлов објасни дека Санстефанскиот мировен договор е прелиминарен мировен договор кој ги зема предвид решенијата на Цариградската конференција од 1876 година, според која постојат два вилаети — источен со центар Трново и западен со центар Софија.

„Во конференцијата учествуваат Големите сили. Таа е на нивото на денешните конференции на ООН, па амбасадорите ја изразуваат волјата на своите земји. Сите тие признаваат дека во овие автономни области со центар Трново и Софија живее ист народ — бугарскиот. Се разбира, Османлиската империја го отфрла тоа, но по Руско-турската војна приближно на таа основа е составена етничката и политичката карта на Бугарија. Тоа се темели на територијата на Бугарската егзархија“, раскажа проф. Павлов.

Тој забележа дека македонистичката пропаганда ѝ припишува на Бугарската егзархија некакви планови да служи на бугарски империјализам пред да постои бугарска држава. „Тоа е дегутантно од секој аспект“, рече проф. Павлов. Тој потсети и дека според погледите на националните револуционери Васил Левски, Христо Ботев и Георги Раковски Бугарите живеат во своите етнички предели и тоа се поклопува со Санстефанска Бугарија. „Дури таа е помала од исконските бугарски предели, бидејќи целото Поморавје веќе е дадено на Србија, а Северна Добруџа на Романија. Не е руски, туку бугарски сон — бугарски национален идеал. Тој почива на реални истражувања и на странски научници како Ами Буе и други набљудувачи од цела Европа“, нагласи историчарот. Тој го спомнува и Стефан Веркович, како и патеписци и дипломати, посочувајќи дека никој од нив не може да биде поврзан со Русија.

„Не е нешто измислено и едноставно некаков бугарски мегаломански сон, туку реалната слика на етносите на Балканот“, подвлече историчарот.

„Од друга страна, рускиот проф. Виктор Григорович, едно од најголемите имиња на славистиката во тогашна Европа, прави голема обиколка, вклучително и во Македонија. Како никој не му рекол: ‘Ние сме Македонци’? Како тој не прави разлика во јазикот?“, прашува историчарот.

Тој додава дека проф. Григорович се запознава со Браќата Миладиновци и со многу луѓе од тогашната културна елита во тие бугарски земји. „Тој пишува за Бугари и нема ниту збор дека станува збор за друг народ и друга историја“, посочи проф. Павлов. Проф. Павлов обрнува внимание на бранот протести од Македонија и други територии по отфрлањето на Санстефанска Бугарија од Берлинскиот конгрес.

„Тие протести се од бугарското население на тие територии. Тоа население едноставно сака да биде во бугарската држава. И тоа е познато на историската наука и на сите кои имаат однос кон оваа тема“, изјави проф. Павлов.