Српски свет- смоквиниот лист на српскиот шовинизам и соништата за голема Србија

Пишува: Кирил Илиев/ Dividend.bg

Во првата половина на 2021 г. во Брисел почнува да циркулира нон-пејпер (неофицијален дипломатски документ) кој предвидува големо прекројување на границите на Балканот. Истиот се темели на распадот на БиХ како држава и преминувањето на Република Српска во Србија, Косово во Албанија и хрватските кантони во Босна во Хрватска. Овој документ го оживеа српскиот иредентизам и повторно го активира српскиот копнеж за Голема Србија.

Српскиот министер за одбрана Александар Вулин стана првиот политички портпарол на ултранационалистичката реторика, по традиција јавно кажувајќи го она што претседателот Александар Вучиќ не може да го каже. Во телевизиско интервју за српската телевизија Пинк, тој вели дека не разбира зошто границите на балканските земји се уште не се прекроени. Тој прашува зошто српското национално прашање не треба конечно да се реши со обединување на Србите во една држава, покажувајќи дека нон-пејпер и територијалните измени се совпаѓаат со неговите политички ставови. Александар Вулин станува број 1 политички апологет на проектот Српски свет, но прво да ја погледнеме неговата позадина.

Пред говорот на Вулин, во информативниот простор веќе кружеше терминот „српски свет“. На 28.06.2020 г. црногорскиот портал IN4C ја емитуваше емисијата „Српски свет“. Водител на емисијата е новинарот Гојко Рајчевиќ, а продуцент и режисер е Милан Глишиќ, кој инсистира на емисијата да ѝ се даде наслов како визија за решавање на српското национално прашање на Балканот. Според нив, концептот на српски свет треба да се залага за единство на Србите, особено во клучниот правец Белград-Бања Лука-Подгорица. Првото издание на оваа емисија е избрано неслучајно на Видовден. На Видовден (15 јуни по стар стил / 28 јуни по нов стил) 1914 г. босанскиот Србин Гаврило Принцип, член на српската националистичка организација Млада Босна и регрутиран од паравоената организација „Црна рука“, успева пука во австрискиот престолонаследник Франц Фердинанд и неговата сопруга Софи Хоенберг. Атентатот во Сараево станува повод за Првата светска војна.

Уште поназад во времето, во 2016 г. во емисијата „Гневот на Србија“, гостинот Небојша Остојиќ – Балша, коментира дека Србија „не е држава, граница или национално прашање, таа веќе е свет на вредности“. Врз основа на оваа констатација, споменатиот Милан Глишиќ, професор по етнологија и антропологија и нивното значење во глобалната цивилизација, ќе го дефинира српскиот свет како универзален феномен, а политичкото опкружување како преодно (т.е. преодни се сегашните територијални граници).

Но, да се вратиме на изјавата на Небојша Остојиќ за српскиот свет на вредности и да погледнеме во пожолтените страници на историјата каде и кога наидуваме на слични идеи за српските вредности и обединувањето на Србите надвор од териториите на српската држава.

Во раните 90-ти години на XIX век, водачите на српската пропаганда започнале систематски обиди да користат вооружена форма во нивните агресивни активности во Македонија (тогашна Отоманска империја). Во средината на нивната шовинистичка кампања, поттикната од написи, брошури и митинзи, во Белград било основано Големосрпското друштво со цел да се постигне „духовно и политичко обединување“ на Србите. Негово гласило станал весникот „Голема Србија“, чијшто уреднички одбор добил овластување „тајно да го води случајот Голема Србија надвор од кралството“ и една од неговите први цели била „да ги покрие сите српски земји со тајни комитети“.

Совпаѓањето на целите на „големосрпското“ општество да се бори за духовно и политичко обединување на Србите надвор од териториите на српското кралство со идеите и целите на т.н. Српскиот свет е огромно. Voila!

Ако ги погледнеме изјавите на еден од идеолозите на т.нар. Српски свет, д-р Александар Раковиќ, ќе видиме дека тој тврди дека Србите од Србија, Црна Гора и Република Српска мора да се обединат во сојузна држава. На 29 август 2020 г. Загрепскиот весник „Јутарњи лист“ пишува за планот на Раковиќ за српско обединување во српски свет. Потоа „Ал Џезира“ на 20 септември 2020 година. најави дека Раковиќ е креаторот на концептот на српскиот свет кој политички треба да го обедини триаголникот Белград-Бања Лука-Подгорица.

Создадениот од Атлантската алијанса на Црна Гора аналитички сајт „Дигитален форензички центар“ објави во април 2021 година. извештај со наслов: „Српски свет – изворно позајмен концепт“, во кој на страница 7 го читаме следново: „Најистакнатиот бранител на обединувањето на Црна Гора, Србија и Република Српска во една сојузна држава е Александар Раковиќ, српски историчар и идеолог на проектот Голема Србија .

Во Црна Гора немаат илузии што точно стои зад проектот „Српски свет“. Затоа нивниот претседател Мило Ѓукановиќ изјави дека т.н Српски свет е еуфемизам за Голема Србија, а под неговите пароли ќе биде уништен суверенитетот на соседните земји, дури и укажува на главната прекугранична структура на српскиот национализам – Српската православна црква!

Зад навидум мирните повици за духовно и културно обединување на Србите на Балканот во идејата за српски свет, се крие грдото лице на српскиот шовинизам, кој не научил ништо ново во последните сто и педесет години, но исто така и ништо старо не заборавил.