УДБА и создавањето на ВМРО-ДПМНЕ

//

Пишува: Доц. д-р Спас Ташев

По крајот на 1944 година, комунистичкиот режим во Југославија си поставил задача да работи на распаѓање, слабеење и уништување на македонско-бугарските организации во странство, а ударот е насочен против Иван Михајлов и МПО во САД, Канада, Бразил, Аргентина, Австралија, Нов Зеланд и Западна Европа.

Во 1952 година, весникот „Македонска трибуна“ пишува за првите југословенски емисари, „дека овие српско-комунистички агенти на Тито наводно дошле да пишуваат статии или книги за Америка, но всушност нивната главна задача била да ја пропагираат неуспешната политика на влаховци, колишевци и титовци “. Во 1953 година Југославија дури се обидела да организира настани во салата на македонско-бугарската црква „Св. Кирил и Методиј“ во Торонто, но се судрила со отпорот на протоереј Харалампи Илиев. Тој изјавил: „Не можеме да ја дадеме нашата сала на комунисти, на претставници на комунистичката власт во Македонија против која се бориме.

Кон крајот на 1950-тите, Белград заклучил дека за да успее македонската пропаганда во странство, мора да биде присутен умерен и контролиран антикомунизам. За таа цел се создава фиктивна група која постојано најавува преселба во Германија, Франција, Холандија или Шведска. Се тврдело дека во Европа тајно се свикуваат „македонски“ конгреси, но во 1973 година МПО добила информација дека „пропагандниот материјал веќе подготвен доаѓа од Скопје“.

Поважни се податоците за лицата кои ја вршат оваа дејност. „Има и такви кои Интерпол ги барал поради нивните нечесни постапки. Има и титовисти кои се во улога на „критичари“ на режимот на Тито… Друштвото не крие дека скопските големци и тамошните власти ги смета за свои. Но, била должна да ги критикува за некои точки – во интерес на мастер планот – да работат против бугарскиот јазик… Овие работи штабот ги напишал само за демагогија, со други зборови – за измамување некои наивни кои би кажале: „Па овие се против Југославија, против Тито и неговата влада“.

На 8 март 1973 година, МПО известува дека претставник на оваа група, без да го спомене неговото име, „пред години почнал да пишува писма до покојниот Љубен Димитров (поранешен уредник на „Македонска трибуна“) во кои тој се претставува како Бугарин. ” . Но, други чесни луѓе најдоа за потребно да испратат писма до Љубена, во кои истиот измамник ги уверувал дека македонските Словени се со македонска националност.

Години подоцна, во 1991 година, во Скопје изби скандал, принудувајќи ја МПО да открие детали. Во тоа време, новоформираната партија ВМРО-ДПМНЕ беше напуштена од Драган Богдановски, кој се смета за нејзин основач. Во написот „Дали ВМРО-ДПМНЕ плива во бугарските води“, тој се оградува од Љубчо Георгиевски, бидејќи присуствувал на состанокот на раководството на МПО во Детроит на 1 и 2 ноември 1991 година, „не спомнувајќи“ дека и тој бил таму. Во оваа прилика, на 26 декември МПО дава детали од средбата, но дава информации и за своите контакти со Драган Богдановски: „Можеби тој (Д. Богдановски) ќе се сети на неговата желба да биде уредник на „Македонска трибуна“. Или не се сеќава на средбите што ги имал со членовите на МПО“. Така, се откри дека тој е човекот кој во минатото се претставувал како Бугарин, а во исто време агитирал во корист на југословенскиот македонизам.

Конечното разоткривање на случајот се случи во 2013 година, кога Љубчо Георгиевски објави дека „Богдановски имал досие од најмалку илјада страници во кои дава извештаи на УДБА“. Оваа информација ја потврди Божин Павловски, за кого Д.Богдановски под псевдонимот „Рашомон“ ги информирал југословенските тајни служби.



Тешко е да се каже точно кога се случило прекршувањето на Драган Богдановски. Неговиот дедо бил учесник во Илинденско-Преображенското востание во 1903 година во четата на Атанас Бабата од Пазарџик. Во 1948 година бил уапсен и осуден на 4 месеци затвор, но во 1950 година ја напушта Југославија, а во 1954 година објавил дека го создава Македонскиот национален фронт и почнува да го издава весникот „Македонска искра“. Во 1958 година се преселил во Норвешка, каде што тврди дека ги „објавувал“ македонските списанија „Македонска лоза“, „Слободна Македонија“, „Македонска нација“ и весникот „Македонија“. Во 1972 година неговата организација се трансформира во Движење за ослободување и обединување на Македонија (ДООМ).

Активностите на Драган Богдановски биле следени од роднините на Иван Михајлов, а според неговата лична соработничка Вида Боева-Попова, тој во тоа време „се прикрадувал во иселеничките логори на слободниот Запад за да ги клевети преживеаните млади луѓе од јаремот на Титова Југославија“ за да бидат вратени назад во титовиот „рај“. Тоа како начин за ликвидација на бугарските емигранти. Другата задача на УДБА за Драган Богдановски била да се јавува како „уредник“ со неговото име во списанијата што излегувале во Белград и тајно да се префрлувале во Шведска и Норвешка, каде што било „дувлото“ на УДБА. Од Интерпол го барале за кражба и убиство“.

Официјалната македонска верзија тврди дека во 1977 година Драган Богдановски бил киднапиран во Париз и илегално бил префрлен во Југославија, каде што бил осуден и одлежал 11 години затвор. Според други, тој бил префрлен од началникот на УДБА во СР Македонија Тошо Шкартов и со тоа бил скриен од Интерпол кој го барал, а во наредниот период бил обучуван од југословенските служби. . Факт е дека во доцните 1980-ти тој повторно се појавува во Шведска, каде ја формира Демократската партија за македонско национално единство (ДПМНЕ), а во мај 1990 година во Берлин го подготвува формирањето на ВМРО-ДПМНЕ. Во исто време, неговите разузнавачки извештаи од овој период се чуваат во архивата на југословенската УДБА.

Тоа покажува дека целиот процес на политичка транзиција во Скопје бил контролиран, а главната цел била да се спречи појавата на бугарски формации. Ова е јасно од подоцнежната судбина на бугарското крило во ВМРО-ДПМНЕ, претставено од неговиот заменик-претседател Димитар Црномаров. Кога се формираше партијата, во статутот пишуваше дека е неопходна ревизија на официјалната македонска историографија, поради што Д. Црномаров предложил да почне да се кажува вистината.

Последователно, преку интриги на групата околу Д. Богдановски, во ВМРО-ДПМНЕ стана неопходно да се разбере дека „сега не е време“ за ваква ревизија. Иако кон крајот на 1991 година Богдановски поради тековната „бугаризација“ на партијата влезе во конфликт со претседателот на ВМРО-ДПМНЕ Љубчо Георгиевски и ја напушти, инфилтрираните агенти на УДБА продолжија да ги расчистуваат бугарските елементи. Во септември 1993 година Д.Царномаров е протеран поради учество на прославата на годишнината од Илинденско-Преображенското востание во Бугарија. Заедно со 3.500 негови приврзаници ја создал ВМРО-Татковинска, која се сметала за бугарска партија. На 8 март 1995 година бил уапсен и задржан повеќе од три дена, а полицијата му ги одзела сите партиски документи и сите книги на литературен бугарски јазик. При овие сослушувања тој бил удрен со кундак од автомат по главата и му бил оштетен видот. На 18 октомври 1995 година Д. Царномаров и партиските активисти на ВМРО-Татковина Ристо Пецев и Григор Цурев беа уапсени и спроведени во Окружниот затвор Струмица. Во печатот под контрола на власта во Скопје, Црномаров постојано бил прогласуван за „бугарофил“. Како резултат на ова физичко и психичко малтретирање, на 3 јануари 1996 година доживеал срцев удар. Други лица како Трајан Годев, Тихомир Јајналиев, Димитар Николов, Лилјана Стоименова биле малтретирани.

Ова е само една епизода од пробивањето на демократскиот импулс во денешна Северна Македонија, како резултат на што ВМРО-ДПМНЕ стана отворена антибугарска партија, канал на српските интереси покрај Вардарот.



Претходна статија

Српски свет- смоквиниот лист на српскиот шовинизам и соништата за голема Србија

Следна статија

Макрон: Мислам дека најдовме компромис за спорот меѓу Скопје и Софија

Најново од Истакнато

Мигдонците од протоколот

Пишува: Никица Корубин Читајќи ги препораките од заедничката комисија за образовни и историски прашања, кои се