(Видео) Насилството посилно од правото

Насер Селмани

Суспензијата на полицајците одговорни за бруталното претепување на двајца млади од Кондово беше единствениот можен институционален одговор на овој тежок инцидент. Сепак, дали одговорните за полициската бруталност навистина ќе ја добијат заслужената казна останува неизвесно, имајќи го предвид досегашното искуство со постапувањето на институциите во вакви случаи.

Овој инцидент не смее да се гледа само како изолиран случај, туку и во поширок општествен, политички и институционален контекст.

Прво, насилството станува дел од нашите животи, во семејство, на улица и во училиште. Наместо конфликтите да се решаваат преку дијалог, сè почесто се прибегнува кон закани, заплашување и физичка сила. Кога ваквото однесување се толерира, се создава средина во која насилството е нормална работа.

Второ, политичарите го поттикнуваат силеџискиот менталитет во јавниот живот. Навредите и етикетирањето на политичките противници како „талог“ и „арамии“ ја заменуваат дебатата со агресија. Изјавата на премиерот Мицкоски дека поинаку ќе се справел со лицето што му се заканувало доколку не бил премиер, дополнително остава впечаток дека личната пресметка е алтернатива на владеењето на правото.

Трето, селективната правда ја поткопува довербата во институциите. Брзата реакција на закани кон функционерите, како што беше примерот со заканите против премиерот Мицкоски, наспроти бавното постапување по закани кон граѓаните, создава впечаток дека законот не важи еднакво за сите. Институциите мора да обезбедат еднаква заштита за сите и транспарентно да ги образложуваат своите постапки.

Четврто, сомнежите за криминализација на институциите дополнително ја загрозуваат правната држава. Во минатото имаше бројни сомнежи за вработување во клучни институции лица со фалсификувани дипломи или криминално минато. Институциите не можат ефикасно да се борат против криминалот ако во нивните редови има лица вмешани во незаконски активности.

Борбата против насилството не може да успее кога тоа се нормализира во јавниот говор, правдата се доживува како селективна, а институциите се соочуваат со сомнежи за криминализација. Случајот со младите од Кондово мора да добие независна разрешница и јасно утврдена одговорност. Без еднаква примена на законот, насилството ќе продолжи да биде симптом на општество во кое силата се цени повеќе од правото.