Вучиќ е посуров кон Бугарите во споредба со Милошевиќ

Пишува: Иван Николов, КИЦ Босилеград специјално за БГНЕС

Крајот на 2022 година, покрај сè останато, ги покажа и монструозните димензии на општата катастрофа на Бугарите во западните покраини како резултат на денационализацијата која трае повеќе од еден век.

На почетокот на март паднаа мерките и ограничувањата поврзани со Ковид пандемијата на границата со Бугарија и тоа веројатно беше најдоброто нешто што ни се случи по две години изолација.

Во јуни имаше напад со камења врз екипата на „Следите остават“ на БНТ во село Караманица. Потоа, рудникот за олово и цинк „Подвирове“ конечно го запре „пилотското“ производство и испуштањето на отровни води во притоките на реката Драговиштица. Локалните еко-активисти извојуваа една мала битка, но не и војната за здрава животна средина. Рудникот за олово и цинк „Грот“ во селото Мусул продолжува со работа. Планината „Бесна Кобила“ има дупки како швајцарско сирење и свлечиштата веќе започнаа. Одделно, отпадните води од рудникот со полна сила се излеваат во преполнетото јаловиште, а Лисинското и Власинското езеро продолжуваат по течението на планинските реки кон Морава.

Меѓународните рударски компании продолжија со сондажи речиси на целата територија на општина Босилеград. Повторно се подгреаа старите гласини за огромните наоѓалишта на злато – 19,3 тони само во областа Тламино, кои вределе над милијарда евра. Захариев и Вучиќ задоволно тријат раце за нешто од што сите други имаат корист, но не и Босилеград. По правило, насекаде во светот, рударските населби се најсиромашни и најзагадени. Ако ова е иднината на Босилеград, заедно со него зла судбина ќе ги снајде и бугарските и македонските населби околу границата.

Годинава имаше и избори за Национални совети на националните малцинства во Србија, вклучително и за бугарското. Се одржаа без најава, без никаква јавна расправа, со истите фалсификувани избирачки списоци, со истите кандидати и медиуми строго потчинети на Владимир Захариев и Стефан Стојков. Резултатот остана ист – стариот антибугарски состав останува за да ја спроведува србизацијата на Бугарите. Претседателот Стефан Стојков зборувал премногу остро и некултурно против бугарските дипломати во Србија, но никој не го слушнал да каже ниту збор против антибугарската кампања што постојано се води по српските медиуми – за „бугарските ѕверства“, за српските шопи, за нападите врз бугарската историја, јазик и култура. За литијните поворки, за „научните“ конференции, за изложбите, за медиумските настапи. За „Јулијанските“ празници со кои не делат и спротивставуваат со другиот, поголем дел од православната бугарска нација што празнувала по „католичкиот календар“?

Во таква атмосфера да кажеш дека си Бугарин воопшто не е здраво. Особено ако се има предвид општата националистичка хистерија во Србија. Но, нашите лидери не се возбудени поради тоа.

Превод на учебници од српски на бугарски јазик, позитивна кампања за формирање на паралелки со настава на мајчин бугарски јазик, ослободување на медиумите на бугарски јазик за општествено ангажирано и професионално новинарство, официјална употреба на бугарскиот јазик, конзумирање и создавање бугарска култура – сето тоа сè уште е под будното око на старите југословенски комунисти со бугарско потекло и нивните радикални наследници.

Пописот на населението во Србија во октомври 2022 година ја исцртува линијата на стогодишната агонија. Од поранешното 100 000 малцинство, останало многу малку.

Населението на општина Босилеград сега има 6171 жител. Споредено со пописот од 2011 година, кога населението беше 8129 жители, сега е намалено за 1958 жители или за цели 24,1%!

Во Цариброд се преброени 8075 жители. Во 2011 година биле 10118. Намалени се за 2043 жители или за 20,2%.

За нас кои живееме во Босилеград или Цариброд, дури и овие бројки се преувеличени. Во мало опкружување каде луѓето се познаваат, тешко можете да ги излажете со некои измислени бројки. Пустите улици и празните маала низ селата зборуваат сами за себе. Се чини дека во Босилеград се преброени и оние кои се родени во Босилеград, а живеат некаде во Бугарија, Македонија, внатрешноста на Србија и Западна Европа и само одвреме-навреме, обично околу Божиќ или Велигден доаѓаат во Босилеград.

Билансот од последниот попис – жителите на Босилеград и Цариброд за една деценија се намалени за 4001 жител! Прелиминарните резултати на национално ниво сѐ уште не се објавени. Останува да видиме колку Бугари во Србија се осмелиле да се изјаснат за својата националност. Не се објавени ниту другите статистички податоци кои се важни за целокупната слика на бугарските општини и планирањето во наредните години.

Според сегашното српско законодавство, општините во Србија мора да имаат најмалку 10 000 жители. Според тој критериум, Босилеград и Цариброд веќе го загубиле статусот на општини и таков статус може да им се признае само по исклучок. Другата опција е, со нова административна реорганизација, да се приклучат на соседните српски општини со доминантно српско население. Таму перспективата е уште помрачна. Процесот е веќе започнат – важните државни институции за граѓаните како судови, обвинителство, катастарски канцеларии, даночни канцеларии, канцеларии за вработување, медицински центри веќе се преместени во Пирот, Врање, Сурдулица, Владичин Хан.

Онаму каде што бугарското присуство беше најизразено, сега е во тек неповратен процес на депопулација. Притиснати од тешката економска криза, невработеноста, лошите услови за живот, загадената животна средина и недостатокот на инвестиции, луѓето со мака ги напуштат родните домови и си бараат подобри места за живеење. Или барем за профит, да заработат пари за своето семејство.

Населението ни се претвора во осамени стари луѓе оставени да си го живеат животот. На социјалните мрежи можете да најдете шокантни примери на луѓе кои последните години ги поминуваат сами, во трошни куќи, често напуштени од своите најблиски, далеку од проодни патишта, продавници и медицинска нега. До нив тешко стигнуваат и хуманитарните организации со пакети со храна, кога има такви.

На фонот на оваа сива и жална реалност, гледаме евтини и примитивни односи со јавноста на општинските градоначалници-феудалци кои во недостиг на конкретни менаџерски резултати, даваат смешни изјави и позираат пред камери на разни состаноци, софри или пред некоја донација доставена од странски амбасади.

Веќе нема организирана опозиција. Нема ниту социјална основа за таква. Напумпаните избирачки списоци, недостатокот на слободни и професионални локални медиуми и нормален политички живот, ги бетонираа слабите надежи за промени. Останатите луѓе се финансиски зависни од градоначалниците и без прашање се потчинуваат, инаку ќе останат без социјалните програми и трошките од 100-200 евра. Тенкиот слој на независни и храбри луѓе кои сѐ уште искажуваат некаков политички став на социјалните мрежи, тешко можат да се оддалечат од дното и да повлечат напред. На крајот на краиштата, ние сме дел од закржлавеното српско општество, зафатено од политичка апатија, врз која тоталитаризмот пуштил длабоки корени.

Наместо да се занимава со криминал и безбедност на граѓаните, полицијата сѐ уште брка бугарски духови. Во споредба со времето на Милошевиќ, сега таа е уште повнимателна за секое јавно прикажување на бугарска самодоверба. Големиот брат сè уште трага за бугарски дресови, плакати и лајкови на Фејсбук.

Впрочем, истите негативни демографски и други процеси се одвиваат и внатре во државата. Повторно, според прелиминарните резултати, населението во Србија сега е 6 690 887 жители, што во споредба со 2011 година е намалување за 495 975 жители или за 6,9%. Со исклучок на Белград каде има пораст од 1,6%, во сите други области населението се намалило за околу 10%.

Со други зборови, населението во Србија се топи со брзина од околу 50.000 жители годишно или со големина на град со средна големина. Кај нас, пак, стапката на депопулација е 2,5 пати поголема. Висока смртност, низок наталитет и иселување.

Дури и овие прелиминарни резултати сами по себе покажуваат дека сите тврдења на српските политичари и државници за Србија како „економски тигар“ на Балканот се неосновани. Жителите на Србија бараат само подобри места за живеење, а бројот на починатите е многу поголем од бројот на новородените. Тоа се фактите, сѐ друго е политичка демагогија.

Посакувам пооптимистички да го завршам овој текст, но зборовите некако ми бегаат. Да, ни било и полошо, сме биле и помалку. Поминавме низ подеми и падови. Големите геополитички промени и катаклизми кои се наѕираат можеби ќе бидат нашата шанса за спас. Луѓето кои постигнале успеси и неуспеси на крајот секогаш се враќале таму од каде што тргнале.

Весели празници!