„Сурдуличките маченици“ во служба на добрососедските односи

Пишува: Иван Николов/КИЦ Босилеград/БГНЕС

Одбележувањето на таканаречените „Сурдулички маченици“ и оваа година се одржа според веќе воспоставената програма, иако не толку помпезно. Во саботата на 31 мај се одржа бдение во црквата „Св. Ѓорѓи“ и свечена сесија во Сурдуличкиот Културен центар.

Следниот ден, во неделата на 1 јуни, беше одслужена света архиерејска литургија во присуство на министерката Милица Ѓурѓевиќ Стаменковски, државните секретари Зоран Антиќ и Дејан Антиќ, градоначалничката на Сурдулица Александра Поповиќ, директорот на Стопанската комора на Србија Бранислав Поповиќ, министерот без ресор Новица Тончев и претставници на други општини од Пчињскиот округ, претставници на сојузот на воени ветерани и други.

По литургијата беа положени венци и свежо цвеќе пред спомен-костурницата во дворот на училиштето „Никола Тесла“, а потоа сите се упатија кон „Длабока Долина“, за која министерката Стаменковски објави дека со одлука на владата местото е прогласено за заштитена зона и најави дека во следните месеци ќе се формира иницијативен одбор и во блиска иднина тука ќе се изгради меморијален центар во чест на сурдуличките маченици.

Во говорите на министерката Стаменковски и владиката Пахомиј, повторно одекна истата националистичка патетика, која нема никаква врска со мачеништвото во христијанска смисла на зборот и со црковните канони.

Нема никаква врска ни со историската наука. Но напорите да се вкорени во свеста на народот историската фалсификација за 30.000 Срби убиени за време на Првата светска војна од бугарската окупаторска војска не запираат. „Доказите“ се повторно истите и се повторуваат до безсвест: тефтерчето на американскиот офицер во служба на српската војска Вилијам Драјтон, статиите на швајцарскиот офицер во српската војска Арчибалд Рајс, благодарение на кого Србија ја доби пропагандната војна во Европа за време на ПСВ, извештаите на „Меѓународната комисија“ со сомнителен меѓународен состав, слободните состави на Јован Хаџи-Васиљевиќ од „Црна рука“ и некои понови на Небојша Доичиновиќ.

Меѓу „доказите“, малку не наместо, но ефектно, беа вметнати и Втората светска војна и последните НАТО бомбардирања од 1999 година, за да се создаде не само маченички, туку и херојски ореол околу Сурдулица и да се потенцира потребата од вакви чествувања.

Сметајќи на Гебелсовото правило дека лагата повторена сто пати станува вистина и главно на молчењето на бугарските историчари, српските власти продолжуваат да ги промовираат сурдуличките маченици како средство за антибугарски напад и за воведување разделба меѓу Бугарите и Србите.

Ако може да се верува на министерката Стаменковска, сурдуличките маченици освен место во календарот наскоро ќе добијат и меморијален центар во „Длабока Долина“, каде што сега, веќе институционално, ќе се одржуваат антибугарски чествувања. И каде што Бугарите што живеат во Сурдулица ќе треба со срам да молчат, а Србите да се чувствуваат како бугарски жртви.

За Босилеградските маченици, жртви на српскиот воен злосторник Коста Миловановиќ Пеќанац, веќе осум години не може да се најде место ниту за една спомен-плоча. Се чини дека споменот на нив, ако се суди по однесувањето на владиката Пахомиј, градоначалникот на Босилеград и државните претставници на Србија, треба да биде избришан. Веројатно за да не се нарушат „никогаш подобрите бугарско-српски односи“.

Поради тие, не толку добри колку лицемерни односи, босилеградчани треба да ја бакнуваат иконата на сурдуличките маченици, која свештеникот услужно им ја подава во црквата. И поради која, некои од нив никогаш нема да влезат во својата црква изградена од нивните предци.