Тренески: Ние сме обединети во барањето Бугарите да бидат впишани во Уставот на РС Македонија

/

Почна нова рунда разговори меѓу Софија и Скопје, со нови влади за стариот спор. Како македонските Бугари ја коментираат посетата на премиерот Кирил Петков на Скопје? Одговор побаравме од Владо Тренески, македонски новинар и претседател на Граѓанското здружение Интеракција, еден од авторите на писмото испратено до нашите институции во кое се повикува Бугарија да не отстапува од цврстиот став кон Скопје. Тој е и еден од авторите на Белата книга за јазичниот спор меѓу Бугарија и Република Северна Македонија, која не само што го претставува јазичниот спор, туку го прикажува и уривањето на бугарските културно-историски споменици, репресијата на историските фалсификати и нивното присуство. во македонските учебници и до денес.

Какви сигнали даде посетата на Кирил Петков на Скопје за македонските Бугари и како го оценувате новиот пристап со формирањето на пет билатерални работни комисии за надградба на добрососедството меѓу двете земји?

Задоволни сме од секоја средба меѓу двете влади, но во оваа фаза работите што се договорени се многу општи и рано е да се процени какви ќе бидат резултатите. Групите наречени работни се договорени, па мора да работат, а за тоа е потребно време, т.е. тоа е процес. Сигурен сум дека сега ќе има сложувалка од шпиони, агенти и секакви служби – српската, македонската, руската. Тие ќе работат напорно, бидејќи тоа е опасност за нивната кауза. Секое приближување меѓу Северна Македонија и Бугарија е опасно за нив.

Дали сепак се остварија очекувањата на македонските Бугари од посетата на Кирил Петков на Скопје, што го дефинирате како најклучно од наведеното?

Се оправдаа до степен што сега нема рокови од типот „ќе го укинеме ветото за шест месеци“, туку тоа е процес. Јас претставував една од организациите што имаа средби со политичари во Бугарија, со претседателот Румен Радев, каде што рековме дека сега сме во рововите и чекаме политичка поддршка од Бугарија во процесот за укинувањето на ветото и пуштањето на Северна Македонија, кога таа ќе биде подготвена. Немам информации дали и какви средби имал господинот Петков со организациите на македонските Бугари.

Премиерите Ковачевски и Петков се согласија Бугарија да го признае краткото име на државата – Северна Македонија, а Скопје увери дека ова име ќе се однесува само на политичко обединување, а не на географскиот регион, чиј дел ја опфаќа и територија на Бугарија. Во оваа насока, Скопје изјавува дека нема територијални претензии кон Бугарија. Дали има замка во овој ангажман?

За мене оваа изјава на Скопје, дека нема територијални претензии кон Бугарија, ми звучи комично и раѓа само хумористични асоцијации – како ние Бугарите да велиме дека немаме територијални претензии кон Русија и Турција и затоа да сакаме нешто за возврат. Во спротивно, замките допрва ќе ги гледаме во форма на притисок, преку поткуп на луѓе, во шпионажа, меѓу кои се и Кругот на софиските македонисти и еден куп агенти – македонски, српски и руски, ќе има лажни аналитичари кои ќе кажат колку е македонизмот конкретен, а ние македонските Бугари мора да бидеме негова арматура. Сега во Бугарија се претставуваат како аналитичари, луѓе, кои велат дека во Северна Македонија нема Бугари, т.е. даваат десен трепкач и свртуваат лево. Тоа се луѓе кои го бранат историското минато на Бугарија, но не се грижат за живите македонски Бугари денес. Во РС Македонија се создаваат бутафорни патриотски бугарски граѓански организации, кои воопшто не се бугарски. Затоа, овде на ова поле мора да бидеме многу внимателни за ваквите замки, бидејќи такви луѓе ќе има многу и нивната активност ќе биде голема. Ние го следиме ова и ќе ги објавиме имињата на сите овие лажни патриотски бугарски организации и аналитичари. Овој процес го следам од 1990-тите и верувајте ги има многу.

Македонските Бугари инсистираат на промена на Уставот на Северна Македонија, со што би се признало бугарското малцинство таму, но меѓу вас има гласови кои не мислат дека така се добиваат еднакви права со другите?

Како ќе имате еднакви права ако не сте во Уставот!? Ние сме обединети во ова барање. Има само некои гласови кои предизвикуваат конфузија, но овие гласови се сомнителни затоа што овде нема нормален Бугарин кој не сака да влезе во Уставот. Сега сме во време на раздвојување, има многу енергии од сите страни, па во следните процеси треба да стане јасно кои се вистинските бугарски патриоти (и само тоа да се случи придобивките не се мали) и македонски патриоти, затоа што сакаме Северна Македонија да ја задржиме . Најголем интерес на Бугарија е РСМ да остане недопрена и демократска и со целосни права за Бугарите да ја внесе во Европската Унија. Затоа сакаме да се коригираат фалсификатите и овие работни групи мора да работат на тоа.

Бугарија ве поддржува, но промените во Уставот се внатрешен проблем на секоја земја и ние не можеме да се мешаме тука, што значи дека вие – македонските Бугари сте на потег во овој процес.

Бугарската партија во Северна Македонија веќе учествуваше на избори и продолжува да презема такви чекори за промена на Уставот, но очекуваме Бугарија да инсистира на нашето барање преговарачкиот процес со Скопје за идното проширување на Европската унија да биде поврзан со нашата еднаквост овде.

Пред посетата на Кирил Петков, нерегистрираната организација ОМО Илинден-Пирин побарала средба со претседателот Пендаровски и не беше прецизирано која е причината. Подоцна стана јасно дека биле одбиена за таква средба. Можеме ли да бараме некаква врска со барањето на бугарските Македонци да бидат признати како малцинство во РСМ?



Да се ​​прави еднаквост меѓу правата на македонските Бугари во РСМ и ОМО Илинден-Пирин е криминал и веројатно зад ова стои онаа група софиски македонисти. Таквото барање е како да се споредува ракометот со фудбалот. Каква држава е Бугарија, каква држава е Северна Македонија. Не сакам да ја потценувам македонската држава, но ова е навистина злоупотреба.

Убеден сум дека сега ќе паднат сите маски на оние што сакаат Бугарин да не остане во Северна Македонија. Кога ќе почнат работните групи, ќе стане јасно кои служби стојат зад ОМО Илинден-Пирин, остатоци од бугарските грешки во времето на комунизмот, кога ги тераа Бугарите во Пирин да пишуваат Македонци и ги учеа нов македонски јазик како да се неписмени. Тоа беше понижување! Со расчистување на овие работи ќе исчезне и прашањето за ОМО Илинден-Пирин. И тука не се работи за било каков реципроцитет.

Се зборуваше за промена на составот на заедничката бугарско-македонска историска комисија. Што се крие зад ова – расчистување на минското поле, повлекување или корисен потег?

Кадарот што влегува во комисијата е многу важен. Па чекаме да видиме кој ќе биде во овие групи. Ако им се придружат македонски кругови и агенти на тајните служби, работите нема да стигнат никаде? Затоа и двете страни мора да си го исчистат дворот од такви луѓе, што е тежок процес, бидејќи тие сега се најактивни. И ако овој процес започне сега, тогаш, според мене, ќе трае 3-4 години.

Но, ова е предолг период за одложување на евроинтеграциите на Северна Македонија?

Мислам дека е најкус можен рок, освен ако не дојде до некаков геополитички притисок – на пример, да не бомбардираат. Но, не можеме да се откажеме од нашите барања ако сакаме да завршиме некоја работа во оваа фаза.

Сепак, може ли да кажеме дека јазикот на омразата се намали со гостувањето на Кирил Петков во Скопје?

Говорот на омраза не може да исчезне од една посета, бидејќи сервисот и троловите се активни, има многу платени луѓе за тоа. Сега ќе има одредено прекршување на говорот на омраза, но тоа може да се засили. Сега зависи колку е голем стравот на луѓето во Северна Македонија да се нарекуваат Бугари. Сега ги чекаме резултатите од пописот на РС Македонија, што е исто така многу важен момент.

Како заклучок, можеме ли да кажеме дека се уште има светлина во тунелот за македонските Бугари?

За мене ќе има светлина во тунелот додека зборуваме за македонските Бугари.

Претходна статија

Просрпската „длабока држава“ во РС Македонија ги кочи добрите односи со Бугарија

Следна статија

До „таткото на нацијата“

Најново од Интервју