„Раѓањето на македонската нација“ (3)

Резолуција на Комунистичката интернационала за македонското прашање и ВМРО (обединета)
Москва, 11 јануари 1934 година

I. Во условите на заострување на меѓународните и класните противречности, на непосредна опасност од нови војни и на зреење на револуционерна криза, македонското национално-револуционерно движење, предводено од ВМРО (об.), игра улога на важен револуционерен фактор и сојузник на работничката класа, селанството и сите потчинети националности во борбата за соборување на власта на буржоазијата и крупните земјопоседници во трите држави кои ја поробуваат Македонија (Бугарија, Југославија и Грција).

Поделбата на Македонија, што беше основа на сојузот меѓу Бугарија, Србија и Грција во нивната војна против Турција (1912 година), и веднаш потоа настанатиот спорен проблем, што доведе до нова војна на Србија, Грција и други против Бугарија (1913 година), во следниот период се јавува како постојана причина за заострување на противречностите и борбата меѓу овие три држави за господарење над цела Македонија и за излез на Егејско Море.

Од друга страна, големите империјалистички држави ја претворија Македонија во плацдарм за воени дејствија за време на светската империјалистичка војна и го користат македонското прашање и денес за засилување на своите позиции на Балканот. Така Македонија е едно од жариштата на претстојната империјалистичка војна.

Државите што владеат со Македонија спроведуваат грабежлива економска политика која ги разорува работните маси, жесток терор и национално угнетување. Македонското селанство страда од недостиг на земја. Големото земјопоседништво со значителни феудални остатоци никаде не е ликвидирано. Во југословенскиот, грчкиот и бугарскиот дел таканаречените „безстопански“ земји (останати по Турците) беа делумно заграбени од буржоазијата и кулаците, делумно искористени за колонизација, при што откупните плаќања станаа товар за селаните што добија земја; во Југославија и Грција оваа колонизација се спроведуваше исклучиво во корист на српските и грчките елементи. Во селата на Југословенска Македонија беа населени компактни маси српски воени лица кои претставуваат ударни одреди на српскиот империјализам против македонското селанство. Во Егејска Македонија беа населени голем број грчки бегалци од Турција, а илјадници Македонци масовно беа иселени во Бугарија и Турција.

Постојано продлабочувачката се аграрна криза, зголемувањето на даноците, одбивањето на каква и да било финансиска помош од државата доведоа до целосно разорување и осиромашување на ситното и средното селанство и на ситните занаетчии.

Господарските нации на трите империјалистички држави што ја поделија Македонија го оправдуваат националното угнетување преку негирање на националните особености на македонскиот народ и негирање на постоењето на македонска нација. Грчкиот шовинизам тврди дека кореното словенско население од завладеаниот дел на Македонија е всушност словенизирани Елини, кои мора насилно да се „вратат“ кон грчката култура, им се забранува да зборуваат и да се школуваат на својот мајчин јазик. Големосрпските шовинисти, повикувајќи се на присуството на српски примеси во јазикот, го прогласуваат ова население за едно од „племињата“ на единствената југословенска нација и насилно го србизираат. Конечно, бугарскиот шовинизам, користејќи ја блискоста на македонскиот јазик со бугарскиот, ги прогласува за Бугари и со тоа го оправдува окупацискиот режим во Петричкиот крај и грабежливата политика кон цела Македонија.

Водејќи борба против поделбата и поробувањето на македонскиот народ, против сите видови национално, културно, социјално и економско угнетување, ВМРО (об.) е должна да го разобличува вистинскиот смисол на сите софизми што го негираат карактерот на македонската нација и да не дозволи нивно проникнување во сопствените редови.

Бугарскиот фашизам, потпирајќи се на буржоаските и кулашките елементи меѓу македонците и македонската емиграција, ги користи двете крила на фашистичката ВМРО, раководени од Михајлов и Шанданов. Воружените банди на ВМРО беа ударен одред во пучот на Цанков. Сите влади по пучот, вклучувајќи ја и сегашната, ги користеа во борбата против работничката класа на Бугарија и македонските работнички маси. „Михајловистите“ уживаат специјални привилегии, дури и право на наметнување посебни даноци во Петричкиот крај. Бугарските фашисти го поддржуваат нивниот лозунг за присоединување на цела Македонија кон Бугарија. Улогата на „михајловистите“ како отворени агенти на бугарската буржоазија и италијанскиот фашизам не е променета, и покрај тоа што на последниот конгрес на македонските братства (пролетта 1933 година) се изјаснија за независност на Македонија.

Продлабочувањето на незадоволството и борбата на масите и расправиите во бугарската буржоазија доведоа во 1928 година до раскол на фашистичката ВМРО и создавање на втора ВМРО, предводена од Шанданов (т.н. протогеровисти). Со ориентација кон Југославија под лозунг за југословенска федерација, оваа група е исто агентура на буржоазијата, добивајќи поддршка од одредени бугарски буржоаски и владини кругови. За да придобијат влијание меѓу масите, тие ја користат растечката омраза кон „михајловистите“, преку „левичарска“ фразеологија и терористичка борба против нив, настојувајќи да ја задржат масата од премин кон масовна револуционерна борба за национално и економско ослободување.

Ова особено положение на Македонија, националното угнетување и експлоатацијата на широките маси, нивното активно учество во борбата, како и интересите на трудејќи се маси, пред сè на работничката класа од господарските нации, ѝ даваат на револуционерната борба предводена од ВМРО (об.) значење на важен фактор. Борбата за обединета, независна македонска република на работниците е задача не само на македонските работници и селани, туку и на сите што се борат под раководство на комунистичките партии работници и селани во Бугарија, Југославија и Грција.

II. Во својот развој и дејствување, ВМРО (об.) далеку не ги искористила сите можности за организациско опфаќање и политичко раководење на национално-револуционерното движење и борбата на трудејќи се во Македонија.

Во Бугарија, и покрај извесен напредок, ВМРО (об.) многу заостанува во идеолошкото влијание и во активноста на масите, работејќи пред сè меѓу македонската емиграција, без да направи доволни напори за да се зајакне во Петричкиот крај (македонската област во Бугарија).

Во најголемата – и по територија и по бројност на населението – српска (југословенска) Македонија, каде некогаш организациите на ВМРО (об.) беа најсилни, не се водеше доволно активна и системска работа за обновување на организациите и врските на раководството со нив. Во грчкиот дел речиси воопшто не се работи.

За ваквата состојба се одговорни пред сè комунистичките партии, вклучувајќи ја и Бугарската КП, која основно ја раководи ВМРО (об.), а која го потцени значењето и улогата на ВМРО (об.) како национално-револуционерна организација и не успеа да воспостави неопходни односи со неа.

Бугарската КП недоволно ја раководеше ВМРО (об.) за нејзино претворање во масовна национално-револуционерна организација, недоволно ѝ помагаше да се пројави, недоволно ги раководеше комунистичките фракции во основните организации на ВМРО (об.). Југословенската и Грчката КП долго време воопшто не работеа со ВМРО (об.).

Комунистичките партии се должни да издвојат за работа во ВМРО (об.) потребен број партиски кадри Македонци, да ги организираат и раководат комунистичките фракции и во централното раководство и на локално ниво, без да применуваат методи на наредување и почитувајќи ја конспирацијата, да ја разјаснат во партиите улогата на ВМРО (об.) и на национално-револуционерното движење и да ја популаризираат меѓу масите македонската национално-револуционерна борба.

III. ВМРО (об.) е должна да стане масовна организација на работниците од цела Македонија, која ќе ги раководи во борбата за своето национално ослободување и обединување против бугарската, српската и грчката буржоазија и крупните земјопоседници и нивните фашистички влади.

ВМРО (об.) е должна да организира и секојдневно да води борба против сите и секакви облици на национално угнетување, против сите посебни закони, за правото на мајчин јазик во сите државни и јавни институции, за слобода на училишта, печат и други установи на мајчин јазик.

Оваа борба против националното угнетување мора да биде тесно поврзана со борбата против целата система на политички терор и економска и социјална експлоатација, против даночниот товар, против колонизацијата и протерувањето на македонските селани од нивната земја, за одземање на земјата од крупните земјопоседници и државата и нејзино распределување на селаните.

Во оваа борба централниот лозунг на ВМРО (об.) мора да биде лозунгот за правото на нацијата на самоопределување до отцепување и создавање независна, обединета македонска република на трудејќи се.

ВМРО (об.) е должна да води решителна борба, пред сè во Бугарија, против „михајловистите“ како соучесници во поробувањето на македонските работници и отворени наемници на бугарската буржоазија, против нивниот терор, организирајќи масовен отпор и самоодбрана.

Истовремено, ВМРО (об.) мора јасно да се разграничи од „шандановците“ и со конкретни факти да ја разобличува нивната предавничка улога во македонското национално движење и нивните методи на борба.

ВМРО (об.) е должна да го всади во свеста на работничките маси Македонци дека единствените нивни сојузници во борбата за ослободување се работничката класа, селанството и другите угнетени националности, кои се борат против заедничкиот непријател, и дека само заедничката постојана борба со нив ќе го обезбеди националното ослободување и обединување на Македонија.

ЦДА, мф. 62 б, к. 45-48. Фотокопие на оригинала на руски език. Машинопис. Публ. с известни неточности в сп. „Времена”, 1992 г., кн. 1, с. 102-105. Върху първата страница на оригинала на резолюцията има следните бележки и печати: „2047/7/кп, 23.11.1934 „5”; „Балк[ански] ЛС№ 815, 25 февруари 1934.”; „Утвърдена на засед[ание] на Политсекрет[ариата] от 11 януари 1934 г. Протокол № 207.”

(Продолжува)

„Раѓањето на македонската нација“ (2)

„Раѓањето на македонската нација“ (1)