Серафимов: Асен Аврамов- спасителот на Бугарите од „рајот“ на логорите на Тито

//

Асен Аврамов е еден од најавторитетните дејатели на ослободителното движење на македонските Бугари. Близок соработник на водачот на ВМРО Ванчо Михајлов. Тој составил непроценливи извештаи за судбината на Бугарите бегалци од „рајот“ на Тито, за бруталните инквизиции и понижувања на кои биле подложени во концентрационите логори на југословенскиот диктатор од страна на озогласената тајна полиција УДБА.

Книгата на Асен Аврамов „Пет крвави исповеди Бугари од Пиринска Македонија во замката на југословенската УДБА “ е објавена од издаваштвото „Орбел“.

По овој повод БГНЕС разговараше со издавачот и уредник на книгата Цанко Серафимов.

БГНЕС: Господине Серафимов, малку се знае за авторот Асен Аврамов, а тој е главна фигура во легалното ослободително движење на македонските Бугари …

Цанко Серафимов: Асен Аврамов е роден во 1900 година во Софија во семејството на истакнатиот просветител од селото Скрижево Кочо Аврамов, соработник на Даме Груев, Гоце Делчев, Христо Матов, Иван Гарванов. Како студент по право на Универзитетот во Софија, тој ја предводи студентската организација Вардар. Неговите контакти со Иван Михајлов датира од тоа време. По препорака на Тодор Александров, тој е избран за прв секретар на Македонската младинска унија. По убиството на водачот на ВМРО, тој успеа да ја зајакне организацијата, следејќи ја линијата на новиот лидер Иван Михајлов.

Улогата на Асен Аврамов е особено важна во тешките времиња по убиството на Александар Протогеров и избувнувањето на внатрешните борби во ВМРО. Бугарската емиграција од Македонија низ светот е шокирана. Во 1929 година, Иван Михаилов го испраќа Аврамов во Соединетите држави, каде што Македонската политичка организација (од 1956 година се нарекува Македонска патриотска организација) зазема позиција на неутралност. Аврамов ја презема функцијата секретар на Централниот комитет на МПО и главен и одговорен уредник на весникот „Македонска трибина“, за кратко време успева да донесе резолуција што ја поврзува МПО со линијата на Иван Михајлов во ВМРО. Создава многу нови ограноци на МПО.

БГНЕС: Оваа успешна мисија на Асен Аврамов во Америка веројатно е причината по неговото враќање во Бугарија да ја ужива целосната доверба на Иван Михајлов?

Цанко Серафимов: Асен Аврамов е еден од најавторитетните фигури на македонското ослободително движење. Како правник, помагал во зајакнувањето на ВМРО во Пиринска Македонија. Населението има голема симпатија кон Асен Аврамов и силна доверба во него. Дури и по државниот удар на 19 мај во 1934 година, кога беше забранета ВМРО, тој се кандидираше за пратеник од Неврокоп, но србофилската власт ги фалсификува изборните резултати и Аврамов не успева да стане пратеник.

Во годините кога Иван Михаилов се наоѓал во егзил, Асен Аврамов ги следел неговите упатства прашањето за Македонија да остане отворено за меѓународниот политички живот. Во 1937 година, заедно со Христо Татарчев, тие инсистираат да организираат меѓународно истражување во Вардарска и Егејска Македонија. Асен Аврамов добил согласност од Меѓународната арбитражна лига во Лондон за ова, како и ветување за финансирање на МПО. Но, во 1938 година владата на Георги Ќосеиванов издава забрана за патувањето на Аврамов во Америка, служејќи им повторно на странските интереси …

БГНЕС: По државниот удар на 9 септември 1944 година, се чини дека активистите на ВМРО биле најголемата закана за режимот и биле подложени на брутална репресија. Што се случува со Асен Аврамов?

Цанко Серафимов: Асен Аврамов емигрирал на Запад. Бил во постојан контакт со Иван Михајлов. Кога водачот на ВМРО и Менче Крничева го напуштиле Загреб, каде што за време на војната живееле во резиденцијата на хрватскиот водач Анте Павелиќ, и илегално заминале за Австрија, Асен Аврамов оди кај нив. Тројцата се кријат во австриските Алпи речиси четири години. Токму во овие тешки години, Иван Михаилов ја напишал книгата „Македонија – Швајцарија на Балканот“. Во 1948 година, тројцата пристигнале во Италија со странски пасоши. Повторно следуваат четири години криење од властите. Дури во 1952 година, со помош на влијателни Хрвати во Италија, тие добиле документи за официјален престој.



БГНЕС: Во предговорот на Вида Боева-Попова, која е и коавтор на книгата, се вели дека Иван Михајлов внимателно ги следи емигрантите што пристигнуваат од Македонија на Запад, со цел да бараат интелигентни млади луѓе подготвени да се приклучат на работата на МПО меѓу бугарската дијаспора. Како Асен Аврамов се справува со оваа задача?

Цанко Серафимов: По државниот удар на 9 септември 1944 година, Бугарите во Пиринска Македонија беа подложени на двоен терор – оние што не се согласуваа со постапките на комунистичкиот режим, станаа жртви на брутална репресија; започна насилната македонизација на населението – замената на нивниот бугарски идентитет со „македонски“. Многу млади луѓе се нашле ќорсокак за својата иднина, се чувствувале осудени на пропаст … Похрабрите од нив бараат спас во егзил – некои ја преминале илегално границата со Грција; други го избираат наводно полесниот начин – бегството преку Југославија со крајна цел на Западот …

Иселениците кои го барале Титовиот „рај“ ги претвориле своите животи во вистински пекол: некои биле вратени од УДБА во Бугарија како диверзанти и агитатори за пристапување на Пиринска Македонија во Југославија, а оние кои не ги почитувале правилата на „демократскиот“ југословенски комунизам и сакале да одат на Запад, завршиле во затвори и концентрациони логори, каде што биле подложени на сурови инквизиции и понижувања, некои дури ги губат своите животи …

Во 1956 година, под притисок на ОН, сите политички емигранти во Југославија – Бугари, Унгарци, Чеси, Албанци итн. – биле депортирани во камп во Капуа, Италија. Иван Михајлов, кој веќе е постојан жител на Рим, го испратил Асен Аврамов да се сретне и да се запознае со новодојдените емигранти. По секоја средба, тој прави детален пишан „извештај“. Некои од овие „извештаи“ наликуваат на транскрипти од шокантни прикази за животот и страдањата на овие маченици, искинати од крвавите катакомби на „демократска“ Југославија. Овие важни живи сведоштва се чуваат во архивата на Иван Михаилов во Рим. Благодарение на г-ѓа Вида Боева- Попова, лична соработничка на лидерот на ВМРО, ја имаме во раце оваа жешка книга.

БГНЕС: Дали можете да додадете нешто за улогата на Асен Аврамов во воспоставувањето на МПО како организација што го зачувува бугарскиот дух на емиграцијата од Македонија?

Цанко Серафимов: Асен Аврамов има четири мисии во САД и Канада, со кои брилијантно се справува. По неговата четврта мисија во 1964 година, на 9 јули, тој објави статија во весникот „Македонска трибина“ во која одговори на ова прашање. „Јас гостував во Северна Америка тринаесет месеци“, пишува тој. – Тоа беше серија состаноци, домашни посети, мали и големи организации и јавни настани. Млади и стари, со ретка љубов кон поробените родни градови, поставуваа секакви прашања. Македонските патриоти во Северна Америка го држеа високо знамето на поробената Македонија, исто како и меѓу двете светски војни. Непријателите на Македонија се многу и тие се манифестираат во различни форми и компании. Поробувачите на Македонија трошат многу за да ги избришат македонските патриотски организации во САД и Канада. Тие 44 години го предвидуваа исчезнувањето на овие организации. Залудни очекувања!

… Неправдата и ропството во Македонија се изворот на борбата за нејзино ослободување. Најмногу од се историскиот македонски ослободителен идеал е жив во Македонија, без разлика колку поробениците го потиснуваат, или лажно го прикажуваат како наводно постигнат. Истиот идеал им даде смисла на животот на нашите патриотски емигранти во Соединетите држави. Во името на овој идеал бев добредојден, братски примен, а исто така и братски испратен ….

Држете го високо знамето на Македонија! Нема поголем човечки идеал од оној за човековата слобода. Идеалот на Македонија е токму за човековата слобода. Горе главите! Бидете горди што сте борци за ослободувањето на Македонија! “

Асен Аврамов почина во 1968 година во Рим.

Претходна статија

Ковачев му одговори на Билд: РС Македонија не може да започне преговори со ЕУ заради своето однесување кон Бугарија и Бугарите

Следна статија

Радев: Датумот на Илинденско-Преображенското востание засекогаш ќе ги поврзува Бугарите од Тракија и Македонија

Најново од Интервју