Болката од Букурешт – сеќавање на една од најтешките страници во бугарската историја
На 28 јули 1913 година според стариот календар, односно на 10 август според новиот календар, бил потпишан Букурешкиот мировен договор, со кој официјално завршила Меѓусојузничката војна. Договорот бил склучен меѓу Бугарија, Романија, Србија, Грција и Црна Гора и го утврдил новото политичко и територијално уредување на Балканскиот Полуостров по краткиот, но исклучително тежок воен судир. Одлуките донесени во Букурешт го промениле односот на силите во регионот и извршиле трајно влијание врз односите меѓу балканските држави во следните децении, пишува Армимедија.
Меѓусојузничката војна избувнала само неколку недели по завршувањето на Првата балканска војна, кога меѓу поранешните сојузници настанале остри спорови околу поделбата на ослободените територии, пред сè во Македонија. Во судирот против Бугарија се обединиле Србија, Грција, Романија и Османлиската Империја, што ја довело земјата во исклучително неповолна воена и дипломатска положба.
За Бугарија, Букурешкиот мировен договор имал тешки последици и го означил почетокот на таканаречената Прва национална катастрофа. Земјата загубила голем дел од придобивките остварени по победата во Првата балканска војна. Вардарска Македонија останала под српска управа, Јужна Македонија, односно Егејска Македонија, преминала под управа на Грција, а Јужна Добруџа ѝ била отстапена на Романија. Иако Бугарија ги задржала Пиринска Македонија и дел од Беломорска Тракија, националниот идеал за обединување на бугарските земји останал неостварен. Набргу потоа, со Цариградскиот мировен договор од септември 1913 година, земјата била принудена да ѝ ги отстапи на Османлиската Империја и Источна Тракија со Одрин.
Последиците од Букурешкиот договор не се ограничиле само на територијалните загуби. Тие силно се одразиле врз политичкиот живот, економијата и расположението во бугарското општество. Илјадници Бугари останале надвор од границите на државата, а значителен број бегалци ги напуштиле своите родни места и побарале засолниште во земјата. Загубите предизвикале чувство на национално разочарување и стремеж кон ревизија на наметнатиот мир.
Токму желбата за враќање на загубените територии и за остварување на националното обединување станала еден од главните фактори што го определиле надворешнополитичкиот курс на Бугарија во пресрет на Првата светска војна. Стремежот за ревизија на Букурешкиот договор извршил суштинско влијание врз изборот на сојузниците и врз одлуките на бугарското државно раководство во следните години.
Годишнината од потпишувањето на Букурешкиот мировен договор е повод да се потсетиме на еден од најдраматичните настани во поновата бугарска историја. Таа нè потсетува колку висока може да биде цената на политичките и воените одлуки, како и колку е важно националните интереси да се заштитуваат со далековидност, дипломатска мудрост и чувство за историска одговорност. Познавањето на овие настани е важно не само како дел од историското паметење, туку и како поука за значењето на мирот, меѓународниот дијалог и разумната државничка политика.
