Помеѓу поклонувањата и прегратките
Пишува: Иван Николов, КИЦ „Босилеград“
Поминаа десет дена од „историската“ посета на претседателот Вучиќ на Босилеград, а чувството на понижување и срам сè уште не ме напушта. Тоа ли сме ние, потомците на оној слободољубив народ кој го бранеше своето достоинство по цена на својот живот?
Тој ден намерно го напуштив Босилеград. Знаев што претстои, немаше шанси да направам ништо добро и не сакав повторно да си предизвикам болка и да станам сведок на понижувачкиот спектакл – кловнирање на ропска покорност, наместени овации и аплаузи, животинско дерење на цел глас, клевети, поклонувања какви што не сме правеле и пред турците, испотени прегратки и бакнежи и превентивни апсења на оние кои сè уште веруваат дека нешто зависи од нив и дека можат да покажат граѓански став и достоинство.
Веќе имам и претходно искуство – 2018 и 2021 г. бев поканет по повод претседателските средби Радев – Вучиќ во Белград и Цариброд и имав лични согледувања. И не ме поканија да изразам мислење и да бранам становишта кои влијаат на состојбата и животот на Бугарите. Воопшто не.
Бевме само дел од протоколот. Напред се буткаа оние кои и тогаш го кажуваа она што претпоставуваа дека ќе им се допадне на претседателите, претседателите го кажуваа она што другата страна сакаше да го слушне, додека домаќинот строго внимаваше кому да му даде збор. Репортерите и снимателите услужливо клекнуваа, граѓаните ракоплескаа, снајперисти ѕиркаа од покривите на околните згради, хеликоптерот лебдеше над градот со страшен тропот, а на крајот следуваа обилни софри.
Следниот ден животот си продолжи по натапканите патеки.
Спомен плочите со имињата на жртвите од Босилеградскиот погром наместо да ги опоменуваат генерациите, собираат прашина во КИЦ, отровната вода од рудникот во Караманица се испушташе во чистите планински рекички што се упатуваа кон Егејот, камионите со концентрат од олово и цинк се истовараа во фабриката во центарот на Босилеград, потоа повторно се товареа во приколки од камиони и тргнуваа во непознат правец, отровната прашина го покриваше целиот град, директорот на „Босил-метал“ со камења ги бркаше новинарите и еко-активистите под покровителство на обвинителството, хидроцентралите на кумот на претседателот беа изградени и покрај протестите на граѓаните, биодиверзитетот исчезнуваше, недопрената околна средина се претвораше во крематориум, странските рударски компании продолжуваат да прават сондажи за злато и обоени метали на секоја нива, младите си бараат подобри места за живеење, а населението се намали за уште 24%. Само неколку еко-активисти, љубители на природата загрижени за судбината на планетата земја, идеалисти и сонувачи се обидуваат да ја одбранат својата чест и да играат демократија со протестни писма и протестни транспаренти, со европски принципи и вредности притиснати од злобата на денот.
Десет дена по посетата на волшебникот со волшебното стапче кој прави стотици работи со еден замав, гради патишта, спортски сали, туризам и сѐ друго што ќе ви текне, животот се враќа на колосек.
Повторно правливи и нечисти улици кои се опасни дури и за жените кои ги метат, повторно многу диви депонии под коловозот и над патот, запалена депонија во Кремиково, хидроцентрали во изградба, отровна вода од рудниците која се испушта во реките, иселување на работоспособни семејства, потресни случаи на луѓе оставени да живеат во околните села и десетици други проблеми кои со децении го загрозуваат бугарскиот идентитет и егзистенцијата на луѓето.
Успехот во политиката во Босилеград зависи од тоа колку пониско можеш да се наведнеш пред надредениот, а демократијата и слободата на говорот продолжуваат да се сметаат за една од најнепотребните работи.
Тоа ли сакаше да го види и да го поддржи Вучиќ? Секој нормален човек би бил згрозен и засрамен од начинот на кој Захариев го пречека претседателот. Вклучително и самиот претседател. Захариев не понижи сите нас, но и него. Тоа ли е современа Србија, кандидат за членство во ЕУ, во која градоначалникот се поклонува до земја пред претседателот и испушта непристојни крикови кои наликуваат на животинскиот свет, но не и на човечко општество, а полицијата го чисти и прибира секој што би можел да протестира против 22 –годишниот потсмев со сопствениот народ?
