Софија станува еден од светските центри за производство на софтвер за автомобили

//

Доаѓаат ли нови инвестиции во автомобилската индустрија во Бугарија и кои градови се формираат како нови производствени центри – Љубомир Станиславов, извршен директор на „Automotive Cluster Bulgaria“ за Economy.bg

Уделот на автомобилската индустрија во бугарската економија веќе достигна околу 12%, што ја прави една од најголемите во земјата. Во секторот работат над 350 компании, а вработени се над 70 000 луѓе, изјави за Economy.bg, Љубомир Станиславов, извршен директор на „Аутомотив кластер Бугарија“. Според него, доколку се реализираат планираните инвестиции, следната година индустријата може да отвори уште 10.000 работни места. Според Станиславов, овие компании обично плаќаат од 15 до 20% над просечната плата за соодветниот регион. Тој нагласи дека Софија станува еден од светските центри за производство на автомобилски софтвер. „Постојат околу 10-12 центри за истражување и развој кои работат на ваков тип на проекти во Софија, а моментално софтверските инженери во автомобилската индустрија во Бугарија се меѓу 3-4 илјади луѓе. Станиславов истакна дека како нови локации за секторот се потврдени Стара Загора, Ловеч, Плевен, Враца, Бургас, Хасково, Крџали итн.

Каква 2022 година испраќа автомобилскиот сектор во Бугарија, доаѓаат ли нови инвестиции и од каде, колку нови работни места се очекува да бидат отворени, како политичката нестабилност и светската криза влијаат на инвестициските планови, колкави се просечните плати во индустријата, колкав удел заземаат софтверските компании, во кои градови имаат потенцијал за развој на индустријата – за овие и други прашања Economy.bg разговара со Љубомир Станиславов, извршен директор на „Аутомотив кластер Бугарија“.

Господине Станиславов, на почетокот на годината изјавивте, дека очекувате инвестиции од над 1 милијарда евра годинава во автомобилскиот сектор кај нас. Дали овие инвестиции се реализираа?

Имаше многу инвестиции. Не сме пресметале дали достигнале 1 милијарда. Можеби уште не. Но, автомобилската индустрија се развива исклучително добро, особено во последната година и половина. Се разбира, не можеме да останеме незасегнати од сите можни кризи, без разлика дали зборуваме за војната во Украина или за светската економска криза што започна сега. Да, тие имаат влијание, но би рекол дека долгорочно всушност и помагаат на Бугарија, бидејќи се повеќе производства се селат или од места каде што има конфликти или од далечниот исток. А Бугарија е едно од најдобрите места за тоа.

Имате ли конкретни примери на компании кои веќе се префрлиле или поднесуваат такви барања?

Денеска е одличен ден за автомобилската индустрија во Бугарија, бидејќи утринава беше отворен центарот за истражување и развој на Nidec, кој е главен развоен центар и единствен во Европа на третиот по големина производител на електромотори во светот. Ова е многу голем успех за Бугарија. 

Знаете, минатата недела беше отворена прилично голема турска фабрика во Враца – фабриката Teklas. Следуваат уште многу вакви инвестиции. Не е тајна дека во Бугарија доаѓаат големи германски компании.

Каде и колку вработувања планираат?

Стара Загора моментално е можеби новата ѕвезда на автомобилскиот хоризонт. Знаеме дека најмалку 3 инвеститори размислуваат да стапнат во Стара Загора. Меѓу нив има германски, австриски и француски компании, така што допрва ќе видиме, но автомобилската индустрија очигледно се сместува во Стара Загора. И сега таму работи една од најуспешните компании во оваа област – „Стандард профил“. Мислам дека тоа е еден од најголемите работодавци во градот.

Летоска споделивте исто така дека автомобилска компанија ќе отвори 2000 работни места во фабрика близу до Плевен. Дали се спроведува?

Оваа инвестиција беше најавена. Во процес на имплементација е. Соодветната фабрика сè уште не работи.

Германска инвестиција ли е тоа?

За Плевен интерес покажаа и француска и германска компанија и тие се во фаза на реализација. Почетокот на светската економска криза во моментов некако ги одложи или ревидираше плановите на компаниите, бидејќи треба неколку пати да размислат пред да ги направат инвестициите. Тоа што нешто е одложено во никој случај не значи дека нема да се случи.

Минатата година изјавивте дека очекувате автомобилската индустрија да стане водечка во економијата на Бугарија. Каков е нејзиниот удел во моментов?

Утрово го слушнавме бугарскиот претседател како вели дека според податоците што во моментов ги има нашата влада, автомобилската индустрија веќе претставува околу 12% од БДП на земјата, што практично ја прави една од најголемите. Да, веројатно енергетската индустрија е сè уште поголема, но автомобилската индустрија се приближува, на пример, со индустриите како што е туризмот, кои имаат многу поголеми и подолги традиции во Бугарија.

А кога очекувате таа да стане водечка?

Лесниот одговор е кога ќе се појават првите OEM погони во Бугарија. Односно, кога земјата ќе почне да произведува автомобили, тоа ќе биде сигурен знак дека индустријата го презела водството. Имајте на ум дека овие 12% беа постигнати за 10 години. Во тоа време повеќето луѓе од власта не веруваа дека е можно да има автомобилска индустрија во Бугарија. Сега нема никаков сомнеж.

Замислете што ќе се случи кога ќе почнат да влегуваат компании од 50-те најдобри во автомобилската индустрија во источна Европа, бидејќи во Бугарија практично нема таков инвеститор. Секако, „Бош“ е тука, но тоа е нивниот центар за истражување и развој. Да, во Бугарија тој е најбрзо растечки, но се уште немаат производство. 

Но, претходно споделивте дека очекувате инвеститор од првите 50 да дојде во Бугарија.

Мислам дека во рок од 1-2 години ќе видиме повеќе такви компании и тие ќе направат храбри и големи проекти.

Од кои земји?

Меѓу првите 50 инвеститори во Источна Европа, најмногу има компании од Германија и САД, но Јапонија е исто така многу добар пример. Над 10% од работните места во автомобилската индустрија од вкупно 75 000 вработени во Бугарија постојат благодарение на компании од Јапонија. Така што, тоа исто така претставува еден огромен успех.

Колку нови работни места се отворени во 2022 и колку се очекува да се отворат во 2023?

Работните места што автомобилската индустрија годинава ги зголеми се околу 7000, според нашите податоци. Може да се и повеќе, но минимум 7000, имајќи предвид дека оваа година сепак е поспецифична. Ефектите од Ковид кризата сè уште не стивнаа. Оваа година целосно помина под знамето на војната во Украина, што создаде големи проблеми во снабдувањето на автомобилската индустрија. Технолошките компании во светот се соочуваат со тешкотии, бидејќи знаете дека кризата е главно за нив во моментов.

За следната година, колку нови работни места очекувате да се отворат?

Не можам да кажам со сигурност. Доколку овие планови за нови индустриски зони и центри се остварат и се појават првите инвеститори, лесно може да се зборува за над 10 000 луѓе, но ова во моментов е шпекулација. Има многу време додека да се види како ќе се развива светската економија, а особено бугарската.

Оваа недела американската влада објави еден од најамбициозните планови за привлекување на високотехнолошки компании со програма со буџет од 400 милијарди долари. Европската комисија моментално дебатира како да одговори. Можеби ќе се појави сличен план во Европа, кој ќе биде вреден 250-300 милијарди. Тоа директно ќе влијае на Бугарија, привлекувајќи такви компании.

Како политичката нестабилност кај нас влијае врз одлуките на кандидатите инвеститори?

Политичката нестабилност е еден од непријатните фактори. Во пракса бизнисот функционира, но тоа што во земјава има превирања никако не им помага на инвеститорите. Има инвеститори кои чекаат да видат како ќе се одвива состојбата во Бугарија во наредните месеци. Од друга страна, индустријата продолжува да расте. т.е. фактот дека постои политичка нестабилност не го запре нејзиниот развој. Но секако, сите компании се повнимателни како инвестираат и што очекуваат од блиската иднина.

Какви се просечните плати во секторот?

Многу се различни. Зависи дали зборуваме за софтверниот дел на индустријата, каде платите се највисоки во Бугарија, или за стандардно производство. Она што можеме да го резимираме е дека, прво, овие околу 350 компании кои работат во индустријата се речиси 100% во светлата економија, односно таму сите плаќања се на виделина. И второ, овие компании обично даваат 15 до 20% над просечните нивоа на плати за соодветниот регион. 

Имате ли податоци колкав е уделот на компаниите во софтверскиот дел од индустријата и колкав е уделот во стандардното производство?

Софтверскиот дел е еден од најбрзо растечките и би пораснал уште побрзо доколку има повеќе луѓе на располагање. Но, за жал, ние сме релативно ограничени. И тука е местото за универзитетите да почнат да произведуваат повеќе таков кадар. Интересот и гладот ​​за нови софтверски инженери во автомобилската индустрија е огромен.

За среќа, можеби малку побавно отколку што би сакале, но Софија станува еден од светските центри за производство на автомобилски софтвер. Постојат повеќе од 10-12 различни центри за истражување и развој кои работат на ваков тип на проекти во Софија.

Во моментов се случува трансформација во автомобилската индустрија кон т.н „софтверски дефинирани возила“. Како би можеле бугарските софтверски компании да имаат корист од оваа трансформација?

Тие имаат корист и сега. Во моментов, софтверските инженери во автомобилската индустрија во Бугарија се меѓу 3-4 илјади луѓе. Вкупно, индустријата вработува 75 000 луѓе.

Во кои градови е најсилно застапена автомобилската индустрија? Има ли интерес за нови локации освен Стара Загора?

Ловеч, Плевен, Враца се развиваат исклучително добро. Бургас, Хасково, исто така и Крџали. Веќе во повеќе од половина од 28-те регионални градови во Бугарија, едни од најдобрите работодавци се токму од автомобилската индустрија, а понекогаш се и најголеми. Мислам дека не е далеку времето кога скоро сите од овие 28 градови ќе ја имаат оваа ситуација.

Вие сте и менаџер на Next.e.Go во Бугарија. Кога очекувате да започнете со производство?

Очекувам производството да почне кога ќе се изгради фабриката. Се надевам дека ова ќе се случи во 2024 година, како што е првичниот план.

Имате планови за автомобилски и воздушно-космички центар за истражување и развој. Кога очекувате да се отвори?

Таму сме во раните фази бидејќи има уште работа. Во моментов имаме добар дијалог со владата и се надевам дека во догледна иднина тоа ќе се случи.



Претходна статија

Коридорот 8 станува дел од приоритетната европска транспортна мрежа

Следна статија

Бугарите од РСМ преку Уставен суд ќе се борат против дискриминаторските закони на нивна штета

Најново од Интервју